

The philosophy of dignity of labor in Sant Namdev Maharaj's teachings
सचिन महाराज पवार
माणूस कोणत्या घरात, कोणत्या जातीत किंवा कोणत्या परिस्थितीत जन्माला येईल, हे त्याच्या हातात नसते; परंतु तो कोणत्या ध्येयासाठी जगेल हे मात्र त्याच्या निवडीवर अवलंबून असते. नामदेव महाराज आपल्या शिंपी समाजाचा उल्लेख कोणत्याही न्यूनगंडाने करत नाहीत आणि जात हे मध्ययुगीन सामाजिक वास्तव असले तरी तिलाच अंतिम सत्यही मानत नाहीत. आजच्या काळात अनेकजण स्वतःची ओळख ही जात, आर्थिक स्थिती, व्यवसाय, करिअर किंवा सामाजिक प्रतिष्ठेशी जोडतात. परंतु संत सांगतात की जन्म हा प्रारंभ आहे, पूर्णत्व नव्हे. व्यक्तीची उंची तिच्या कुळाने नाही, तर तिच्या ध्येयाने आणि जीवनाच्या हेतूने ठरते. आपला हेतू मानवता, सेवा आणि सदाशिवाशी जोडला गेला, तर सामान्य जन्मही असामान्य ठरतो.