संत सोपानदेव : पूर्ण मनोरथ विठ्ठलदेवे

अभय महाराज जगताप

वारकरी संप्रदायाने ज्या तीर्थाचा, देवतेचा, साधनेचा महिमा गायला आहे, त्याचे वर्णन सोपानदेवांच्या अभंगात आले आहे. त्यामध्ये नामस्मरण व वारीसारख्या साधनेचे, समतेसारख्या मूल्याचे महत्त्व गायले आहे. त्याचप्रमाणे पंढरपूरचे व विठ्ठलाचेही वर्णन आहे. ते म्हणतात,

उघडली दृष्टी इंद्रिया सकट ।

वैकुंठीची वाट पंढरी जाणा ।।

पंढरपूर हे सोपानदेवांसाठी वैकुंठच आहे. वैकुंठ म्हणजे देवाचे राहण्याचे ठिकाण. विष्णुसहस्त्रनामध्ये वैकुंठ म्हणजे देवाचे एक नावही आहे.