Konkan Hapus Mango Crisis : चक्रीवादळ ते अवकाळी पाऊस; जागतिक कीर्तीचा हापूस आंबा आता धोक्यात? वाचा सविस्तर रिपोर्ट

Konkan Hapus Mango Crisis : गेल्या दशकभरामध्ये सातत्याने निसर्गासह पर्यावरणामध्ये झालेला बदलाव कोकणाला सातासमुद्रापार पोहचवणार्या हापूस आंब्याच्या मुळावर उठला आहे. बागायतीच्या माध्यमातून आर्थिकदृष्ट्या सधन होण्याचे बागायतदारांचे स्वप्न चक्काचूर झाले आहे. .दरवर्षी उत्पन्न आणि खर्चाचे बिघडणारे गणित जुळवण्यामध्ये गुंतलेल्या आंबा बागायतदारांना आता पर्यावरणीय बदलावाला (Climate Change Impact) सामोरे जाण्यासाठी कृषी विद्यापीठाच्या संशोधनाची साथ हवी आहे. त्याचवेळी जादा उत्पन्न नव्हे तर, हंगामामध्ये झालेला खर्च भागवण्यासाठी मार्केटमध्ये सध्य प्रति आंबापेटीला असलेला दर हंगामाच्या शेवटपर्यंत टिकावा हिच अपेक्षा बागायातदारांकडून व्यक्त केली जात आहे..गेल्या दशकभराच्या कालावधीमध्ये वादळे, चक्रीवादळे, अवकाळी पाऊस, गारपीट, ढगाळ वातावरण, वादळीवारे, तापमानातील चढ-उतार, थंडीचा अभावसारखे पर्यावरणामध्ये बदलाव सातत्याने दिसून आले आहेत. त्याच्या जोडीला पिकावर विविध कीडरोगांसह फळमाशीचा प्रादुर्भाव वाढला आहे. या प्रतिकूल पर्यावरणीय बदलावाची दाहकता अलीकडच्या चार-पाच वर्षामध्ये वाढली आहे. याचा हापूस आंबा हंगामावर सातत्याने प्रतिकूल परिणाम झाल्याचे दिसून येत आहे..अतिथंडीचा प्रतिकूल परिणामहापूस आंबा हंगामामध्ये थंडीची भूमिका महत्वाची ठरते. अतिथंडी राहिल्यास प्रमाणापेक्षा जादा मोहोर येतो तर, कमी थंडी राहिल्यास अपेक्षित मोहोर येत नाही; मात्र, गेल्या दशकभरामध्ये हापूस आंब्याला मोहोर येणे आणि फळधारणा होण्यामध्ये महत्वाची भूमिका बजावणार्या थंडीची स्थिती आतबट्ट्याची राहिली आहे. मात्र, थंडीचे प्रमाण जास्त होते. काहीवेळा 13 अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी तापमान होते. त्यामुळे झाडांना अपेक्षेपेक्षा जास्त मोहोर आला. मोहोराचे फळधारणेमध्ये रूपांतर होऊन यावर्षी समाधानकारक उत्पादन येईल, असा अंदाज होता; मात्र, तो फोल ठरला..Shaktipeeth Highway Update : शक्तिपीठ महामार्गाचा नकाशा बदलला! आता सातारा जिल्ह्यातील 'या' भागातून सुसाट धावणार गाड्या; जयकुमार गोरेंनी दिली महत्त्वाची अपडेट.औषध फवारणी अन् खताचा लाखोंचा खर्चआठ एकरमधील 200 झाडांच्या हापूस बागेमध्ये विविध प्रकारच्या औषधांच्या आठ फवारण्यात करण्यात आल्या. सातत्याने बदलणारे वातावरण, दव यामध्ये तुडतुडा आणि बुरशीचा प्रादुर्भाव झाला. हा प्रादुर्भाव रोखणे यासाठी वेळोवेळी औषध फवारणी करावी लागली. त्यासोबत वाढत्या उष्म्यामध्ये होणारी फळगळती रोखताना फळाला पोषक मुल्य पुरवणे यासाठी औषध फवारणी करण्यात आली. त्यासाठी सुमारे 3 लाख 20 रुपयांचा खर्च आला..या व्यतिरिक्त फवारणीसह दुसर्यांदा आलेला मोहोर कटिंग करणे, बागेचे व्यवस्थापन यासाठी लागलेली मजुरी, प्रवासभाडे, फवारणीसाठी लागणारे पाणी, पेट्रोल यासाठी सुमारे 1 लाख 10 हजार रुपयांचा खर्च आला याशिवाय या झाडांना पावसाळ्यामध्ये देण्यात आलेल्या खताची मात्रा यासाठी सुमारे दीड-दोन लाख रुपये खर्च करावे लागले. एकंदरीत, वर्षभराच्या हंगामामध्ये दोनशे झाडांच्या बागेमध्ये पाच ते साडेपाच लाख रुपयांचा खर्च आल्याची माहिती एका बागायतदाराने दिली..अपेक्षित उत्पादन, प्रत्यक्ष उत्पादनात तफावतहापूसच्या दोनशे झाडांच्या बागेमध्ये वर्षभर मेहनत घेतल्यानंतर एका हंगामामध्ये सरासरी सातशे ते आठशे पेटी उत्पादन मिळणे बागायतदारांना अपेक्षित आहे. त्याच्यातून, हंगामाची सुरवात ते हंगामाची अखेर यातील पेटीला मिळणार्या दरातून सरासरी 2200 ते 2500 रुपये एका पेटीचा दरानुसार 18 ते 20 लाख रुपये उत्पन्न मिळणे अपेक्षित आहे; मात्र, यावर्षी प्रतिकूल वातावरणामध्ये पंचवीस ते तीस टक्के उत्पादन आले आहे..त्यामध्ये दोनशे झाडांच्या बागेमध्ये सुमारे सव्वादोनशे ते तीनशे पेटी उत्पादन आले आहे. या उत्पादनाचा सरासरी पेटीचा दर 2500 रुपयांपर्यंत राहिल्यास यावर्षीच्या हंगामामध्ये 6 ते 8 लाख रुपये उत्पन्न मिळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. एकंदरीत, अपेक्षित उत्पन्न आणि मिळणारे उत्पन्न याचा विचार करता अपेक्षित उत्पन्नाच्या निम्मेही उत्पन्न हापूस बागायतदारांना यावर्षी मिळण्याची शक्यता आहे..पहिला टप्पा मार्च महिन्याच्या दुसर्या पंधरवड्यामध्ये सुरू झाला असून, तो एप्रिल महिन्यापर्यंत सुरू राहणार आहे. उशीरा आंबा तयार झाल्याने एप्रिल महिन्यामध्ये सर्वाधिक आंबा मार्केटमध्ये विक्रीसाठी दाखल होणार आहे. सध्या असलेल्या हापूस आंब्याच्या दरामध्ये घसरण होण्याची शक्यता आहे..Konkan Mango Farmers : कोकणच्या हापूस उत्पादकांसाठी मोठी बातमी! राजू शेट्टींच्या मध्यस्थीनंतर व्यापाऱ्यांनी घेतला 'हा' निर्णय, वाशी APMC मधील बैठकीत काय ठरलं?.सरासरी अडीच हजार रुपये पेटीचा दर अपेक्षितअपेक्षेपेक्षा अतिथंडीचे प्रमाण, वाढता उष्मा, दाट धुके अन् अवकाळी पाऊस या सार्या प्रतिकूल वातावरणाचा हापसू आंबा हंगामावर परिणाम झाला आहे. उत्पादनामध्ये कमालीची घट झाली आहे. मिळालेल्या उत्पादनातून किमान खर्च भागवता येईल, बँकांकडून घेतलेल्या कर्जाचे हप्ते फेडता येतील, अशी बागायतदारांची अपेक्षा आहे. त्यासाठी हंगामाच्या शेवटपर्यंत सरासरी 2300 ते 2500 रुपये प्रतिपेटी दर राहणे अपेक्षित असल्याचे मत बागायतदारांकडून व्यक्त केले जात आहे..भरपाई तुटपुंजीशासनाकडून हेक्टरी 22 हजार रूपये नुकसान भरपाईमध्ये नेमक काय करायचं, वर्षभर केलेला खर्च कसा भागवायचा अन् बँक कर्जाचे हफ्ते फेडायचे कसे. त्यामुळे शासनाकडून जाहीर झालेली आंबा नुकसानभरपाई तुटपुंजी ठरत आहे. आंबा नुकसानभरपाईच्या निर्णयाबाबत शासनाने फेरविचार करावा, अशी मागणी आंबा बागायतदारांनी केली आहे..हापूस आंबाक्षेत्र : 68 हजार हेक्टरहंगामातील आर्थिक उलाढाल : 300 कोटीमहत्वाची मार्केट : वाशी (मुंबई), पुणे, अहमदाबाद, राजकोट, गुजरातआंबा हंगामाला प्रतिकूल वातावरणाचा फटकाआंबा उत्पन्न सरासरी वीस ते पंचवीस टक्के.उत्पन्नातून खर्चही भागवणे मुश्किलगेल्या दशकभरामध्ये सातत्याने पर्यावरणामध्ये बदल होत आहेत. त्याचा हापूस आंब्याला फटका बसून हापूस आंब्याचे उत्पादन घटले आहे. यंदा बँककर्जाचे हप्ते फेडण्यासह वर्षभरातील खर्च भागवणेही मुश्किल आहे. कृषी विद्यापिठाने बागायतदारांशी प्रत्यक्ष थेट संवाद साधून अभ्यास करणे गरजेचे आहे. अन्यथा, भविष्यामध्ये हापूस आंबा अधिकच अडचणीत येण्याची शक्यता नाकारता येणार नाही.- ओंकार प्रभूदेसाई, आंबा बागायतदार.हापूस आंबा बागायतीमध्ये उत्पन्न मिळत असले तरी, हवामानातील बदलाचा परीणाम दरवर्षी सहन करावा लागत आहे. यंदा उत्पन्न आणि खर्चाचा ताळमेळ बिघडला आहे. उशीरा आंबा तयार झाल्याने एप्रिल महिन्यात मोठ्या प्रमाणात आंबा विक्रीसाठी बाजारात दाखल होईल. त्यामुळे पेटीचा दर कमी-जास्त होईल. आधीच उत्पादन कमी आणि कमी-जास्त होणार्या दरातून मिळणारे उत्पन्नही कमी या सार्यातून वर्षभर हंगामासाठी झालेला लाखो रुपयांचा खर्च भागवायचा कसा?- विशाल सरफरे, आंबा बागायतदार.सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.

Konkan Hapus Mango Crisis : चक्रीवादळ ते अवकाळी पाऊस; जागतिक कीर्तीचा हापूस आंबा आता धोक्यात? वाचा सविस्तर रिपोर्ट

Related Stories