मंगल पर्व साधले, प्रेरणा काय घेतली ?

निसर्ग आणि उत्सव...........लोगो

इंट्रो

माता गौरी आणि श्री गणरायाच्या कृपेने प्रत्येक घरात सुख, शांती, आरोग्य आणि समाधान नांदो; प्रत्येक मनात सद्‍बुद्धीचा प्रकाश उजळो आणि समाजातून व्यसन, वाईट विचार व नकारात्मकता दूर होऊन संस्कार, प्रेम, निसर्गसंवर्धन आणि माणुसकीचा विजय होवो, हीच त्यांच्या चरणी मनःपूर्वक प्रार्थना...!

- धनंजय मराठे, राजापूर
-----------

मंगल पर्व साधले, प्रेरणा काय घेतली ?

हिंदू संस्कृतीत भाद्रपद महिना म्हणजे भक्ती, चैतन्य आणि मंगलमय वातावरणाची पर्वणी. यंदा सोमवार, १४ सप्टेंबर २०२६ हा दिवस विशेष ठरला. कारण याच दिवशी हरतालिका तृतीया आणि गणेश चतुर्थी हे दोन्ही मंगल पर्व होते. पंचांगातील तिथींच्या या विशेष संयोगामुळे भक्तांसाठी हा दिवस आगळावेगळा आणि आनंददायी ठरला आहे. हरतालिका तृतीया ही माता पार्वतीच्या तपश्चर्येची, निष्ठेची आणि दृढ संकल्पाची आठवण करून देणारी तिथी, तर गणेश चतुर्थी ही बुद्धी, विवेक, शुभारंभ आणि विघ्ननिवारणाचे प्रतीक असलेल्या श्री गणेशाच्या आराधनेची मंगल तिथी. त्यामुळे आदिशक्ती माता पार्वती आणि तिचे पुत्र श्री गणेश यांच्या भक्तीचा योग एकाच दिवशी येणे, हा श्रद्धेच्या दृष्टीने सुंदर आणि भावस्पर्शी प्रसंग ठरला.
या पवित्र दिवसाचे महत्त्व केवळ पूजा, आरास आणि उत्सवापुरते मर्यादित न ठेवता त्यातून आपल्या जीवनाला आणि पर्यावरणालाही एक सकारात्मक दिशा देणे गरजेचे आहे. गणरायाची आरास करताना शक्य तितक्या नैसर्गिक संसाधनांचा वापर करणे, निसर्गाला हानी पोहोचणार नाही, याची काळजी घेणे, झाडांच्या फांद्या, फुले किंवा इतर नैसर्गिक घटकांचा वापर करताना त्यांची अनावश्यक तोड किंवा नासधूस होणार नाही, याचे भान ठेवणे हीच खरी निसर्गभक्ती. आपल्या उत्सवामुळे निसर्गाचे नुकसान होऊ नये, उलट निसर्गाबद्दलची आपली कृतज्ञता व्यक्त व्हावी.
गणेशोत्सव हा केवळ सजावटीचा किंवा ध्वनिप्रदूषणाचा उत्सव न राहता लय, ताल आणि सूर यांचा मंगलमय सोहळा असावा. पारंपरिक वाद्यांची साथ, सामूहिक आरती, मंत्रपुष्प आणि भक्तिगीतांचा मधुर नाद वातावरणात चैतन्य निर्माण करतो. ऐकणाऱ्याला सुखद वाटेल, मन प्रसन्न करेल आणि भक्तिभाव जागवेल अशा संयत ध्वनीत गणरायाची आराधना महत्त्वाची. उत्सवाचा आनंद मोठ्या आवाजात नव्हे, तर मोठ्या भक्तिभावात असतो.
उत्सव साधेपणाने साजरा केला म्हणून त्यातील आनंद कमी होत नाही; उलट निसर्गाची काळजी, संस्कृतीची जपणूक, ऊर्जेची बचत आणि भक्तीचा निर्मळ भाव यांची सांगड घातली तर गणेशोत्सवाचे खरे सौंदर्य खुलते. आपल्या आरासीत निसर्गाची शोभा, आरतीत भक्तीचा सूर, प्रकाशात पारंपरिकतेची ऊब आणि आचरणात माणुसकी असेल, तर हा उत्सव अधिक अर्थपूर्ण ठरेल . आपण उत्सव या प्रमाणे साजरा केला का याचा विचार करा.
माता पार्वतीकडून शक्ती आणि निश्चय, तर श्री गणेशाकडून बुद्धी आणि विवेक घेऊन जीवनातील प्रत्येक आव्हानाला सामोरे जाण्याची प्रेरणा मिळते. आपल्या घरात आणि समाजात असा मंगल, प्रसन्न आणि संस्कारित उत्सव साकारला, तर गणरायालाही आपण त्याच्या स्वागतासाठी मनापासून आलो आहोत, आपले बोलणे आणि आपल्या मनातील गाऱ्हाणे त्याच्यापर्यंत पोहोचत आहे, अशी भक्तिभावाची अनुभूती प्रत्येकाने घेतली असेल अशी आशा करुया.