नात्यात अंतर

डॉ. स्मिता प्रकाश जोशी (समुपदेशक) smitajoshi606@gmail.comमोकळे व्हा प्रश्न : मी २७ वर्षांची आहे. माझे लग्न २०२४ मध्ये झाले, परंतु अद्याप आमच्यात शारीरिक संबंध आलेले नाहीत. माझ्या पतीला लैंगिक संबंधांत काहीच रस नाही. मी काय करू?.उत्तर : तुमचा प्रश्न अतिशय संवेदनशील आहे आणि अनेक जोडप्यांना अशा स्वरूपाचा अवघडलेपणा अनुभवाला येतो. विवाहानंतर शारीरिक जवळीक होत नसल्यामागे नेहमीच केवळ ‘इच्छा नसणे’ एवढेच कारण नसते; तर त्यामागे भावनिक, मानसशास्त्रीय किंवा शारीरिक दोष अशी अनेक कारणे असू शकतात. बऱ्याच वेळा लग्नानंतर घडलेले बदल, कामाचा ताण, कार्यक्षमताविषयक चिंता (performance anxiety) तसेच अशा संबंधांत पूर्वीचा एखादा अनुभव असेल तर त्यामुळेही शारीरिक संबंध परिपूर्ण होण्यात विलंब होऊ शकतो. काही वेळा पुरुष/स्त्रियांमध्ये लैंगिकतेबाबत माहितीचा अभाव, लाज, अपराधीपणाची भावना किंवा चुकीच्या समजुतीही असू शकतात. तुमच्या नात्यात शारीरिक संबंध नक्की का निर्माण होऊ शकले नाही याचे कारण शोधणे गरजेचे आहे..शारीरिक संबंध हा नात्यातील एक घटक असला तरी त्याची सुरुवात भावनिक समज, सुरक्षितता आणि संवादातून होते. सर्वप्रथम तुम्ही पतीशी शांतपणे संवाद साधणे महत्त्वाचे आहे. हे लक्षात घ्या, की शारीरिक जवळीक म्हणजे फक्त लैंगिक संबंध नाही. कधी कधी काही व्यक्तींना केवळ स्पर्श, आलिंगन, जवळ बसणे, बोलणे, वेळ घालवणे हे टप्पे आधी लागतात. प्रत्येक वेळी केवळ पुरुषांनीच याबाबतीत पुढाकार घ्यावा असाही एक समज असतो. कधी तुम्हीही पुढाकार घ्या. या विषयावर बोलताना एकमेकांवर दोषारोप न करता मार्ग शोधा आणि आवश्यकता वाटल्यास नि:संकोचपणे समुपदेशकांची मदत घ्या..प्रश्न : मी ३४ वर्षांचा असून माझ्या लग्नाला ५ वर्षे झाली आहेत. आम्हाला ४ वर्षांची मुलगी आहे. माझी पत्नी शिक्षिका आहे. माझी काही चूक झाली की पत्नी काहीही विचार न करता ते सर्व माहेरी सांगते. तिच्या माहेरचे मला शिव्या देऊन बोलतात. ते मला काही किंमत देत नाहीत, याने तिला काहीच फरक पडत नाही. मी पत्नीशी वाईट वागत नाही. पण ती माझ्याबरोबर कुठेही फिरायला येत नाही. नेहमी मी आणि मुलगी दोघेच बाहेर जातो. लोक नावे ठेवतात, की ‘या मुलीला आई नाहीये का?’ माझ्या घरचे म्हणतात, की सगळे ठीक होईल; म्हणून मी शांत आहे. काय करू काहीच कळत नाही..उत्तर : विवाहानंतर पती-पत्नीचे नाते ‘मी’ आणि ‘तू’पेक्षा ‘आपण’ या भावनेवर टिकते. एकाचा प्रश्न हा दोघांचा प्रश्न असतो. एकाची बाजू दुसऱ्याशी भिडायला नको, तर मिळून उभी राहायला हवी. घर चालवताना आणि निर्णय घेताना नेहमी ‘मी काय केलं?’ यापेक्षा ‘आपल्या संसारासाठी आपण काय करत आहोत?’ ही भूमिका नाते मजबूत करते. दोघांनीही स्वतःच्या बाजूनेच नव्हे तर नात्याच्या बाजूने विचार करण्याची गरज असते. परंतु या मूल्यांचे शिक्षण आपल्याला पाठ्यपुस्तकात दिलेले नसते, तर ते अनुभवानेच येते..तुम्ही नमूद केलेल्या परिस्थितीत तीन गोष्टी महत्त्वाच्या दिसतात- संवाद, सीमारेषा (boundaries) आणि समजूत. पती-पत्नींच्या नात्यामध्ये या गोष्टी खूप महत्त्वाच्या असतात. ‘आपल्या गोष्टी बाहेर न नेता आपण दोघांनीच सोडवूया’ अशी सीमा ठरवून घेतली तर वाद वाढणार नाहीत. लग्न झाल्यानंतर तुमच्या संसारातील प्रत्येक गोष्ट तिच्या माहेरपर्यंत जाण्याची गरज नाही, हे तुमच्या पत्नीला पटवून द्यायला हवे. यासाठी तुमच्या दोघांमध्ये खुला संवाद आणि विश्वास असणे महत्वाचे आहे. तुमच्या वागण्यात कुठे चुकते आहे का? याचेही आत्मपरीक्षण करा.प्रथम पत्नीशी शांत वेळेत आणि आरोप न करता बोला. तुमच्याबरोबर बाहेर जाणे ती का टाळते? तिचे म्हणणे नक्की काय आहे? याबाबत मन शांत ठेवून त्रयस्थपणे ऐकून घेण्याचा प्रयत्न करा. अर्थात बदल होत नसेल तर या टप्प्यावर शांत राहून समस्या आपोआप सुटेल अशी अपेक्षा ठेवण्यापेक्षा, व्यावसायिक मदत घेणे हा अधिक सक्षम आणि सुरक्षित मार्ग आहे. सकाळच्या ‘तनिष्का’ या व्यासपीठातर्फेदेखील समुपदेशन सेवा चालवली जाते.आवाहनतुमच्या मनातीलनातेसंबंधविषयकप्रश्न पाठवाया सदराच्या माध्यमातून वाचकांनी पाठवलेल्या वैयक्तिक, कौटुंबिक व भावनिक प्रश्नांना अनुभवी समुपदेशकांकडून समजूतदार, संवेदनशील आणि व्यावहारिक मार्गदर्शन दिले जाईल. वाचकांची नावे पूर्णपणे गोपनीय ठेवली जातील. आपले प्रश्न तुम्ही ८४८४९७३६०२ या मोबाइल क्रमांकावर ‘व्हॉट्सॲप’द्वारे पाठवू शकता. प्रश्न नेमक्या शब्दांत लिहिलेला असावा. प्रश्नांच्या वर ‘मोकळे व्हा सदरासाठी प्रश्न’ असा स्पष्ट उल्लेख करावा..सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.