कन्नडमधील स्थलांतराला लागणार ‘ब्रेक’
-
दुष्काळी स्थितीत तालुक्यात ४,४१६ जलसंधारण कामांचे नियोजन
कन्नड, ता.२८ (बातमीदार) : खरीप हंगामात पावसाने दिलेली प्रदीर्घ ओढ आणि मोठ्या तुटीमुळे छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात दुष्काळाची पहिली घंटा (ट्रिगर-१) वाजली आहे. या गंभीर संकटामुळे ग्रामीण भागात शेतकरी आणि शेतमजुरांच्या रोजगाराचा प्रश्न ऐरणीवर आला असतानाच, प्रशासनाने मजुरांचे शहरांकडे होणारे संभाव्य स्थलांतर रोखण्यासाठी कंबर कसली आहे. ‘विकसित भारत रोजगार व आजीविका हमी अभियाना’अंतर्गत (ग्रामीण) कन्नड तालुक्यात मृद व जलसंधारणाच्या तब्बल ४ हजार ४१६ कामांचे भव्य नियोजन केले आहे.
या मोहिमेमुळे एका बाजूला दुष्काळात हातांना शाश्वत काम मिळणार असून, दुसऱ्या बाजूला आगामी टंचाईवर मात करण्यासाठी भूजलपातळी वाढवण्यास मोठा हातभार लागणार आहे. या संदर्भातील मंजुरीचे अधिकृत पत्र उपजिल्हाधिकारी (रोहयो) रूपेश सिंगारे आणि जिल्हा परिषदेचे उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी गिरीश सोनार यांनी पंचायत समिती प्रशासनाला पाठविले आहे. यंदा भूजलपातळी खालावल्याने आगामी उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचे भीषण संकट उभे राहण्याची शक्यता आहे. हे लक्षात घेऊन पारंपरिक बंधाऱ्यांसोबतच बोअरवेल व विहिरींमध्ये वाळू भरून भूजल पुनर्भरणाची शेकडो कामे हाती घेतली जाणार आहेत. यामुळे जलसंधारणाला नवी दिशा मिळण्यासोबतच दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या संसाराला रोजगाराचा मोठा आधार मिळणार आहे.
चौकट
कामांची यादी लागणार फलकावर
केवळ कागदावर नियोजन न राहता प्रत्यक्ष गरजेनुसार कामे व्हावीत, यासाठी ग्रामपंचायतींना गावात प्रत्यक्ष ‘शिवारफेरी’ करण्याचे आदेश दिले आहेत. स्थानिकांना सोबत घेऊन चेकडॅम, पाझर तलाव, नाला पुनरुज्जीवन, पुनर्भरण खड्डे आणि विहिरींच्या पुनर्भरणाची ठिकाणे निश्चित केली जातील. या कामांची तांत्रिक व्यवहार्यता पडताळून त्यांची अधिकृत नोंद ‘युक्तधारा’ संकेतस्थळावर केली जाणार आहे. केंद्र व राज्य शासनाने अनुज्ञेय केलेल्या ३७५ प्रकारच्या कामांची यादी प्रत्येक ग्रामपंचायतीच्या फलकावर झळकणार असून, नुकत्याच पार पडलेल्या विशेष ग्रामसभांमध्ये या कामांना मंजुरी दिली आहे.
चौकट
असे असेल स्वरूप
- भूजल पुनर्भरण (बोअरवेल व विहीर) : १,३९०
- पुनर्भरण खड्डे व बांबू लागवड : १,३९०
- सलग समोच्च चर (सीसीटी) : ४१७
- नवीन सिंचन विहिरी : २७८
- दगडी, मातीचे व गॅबियन बंधारे : ४१७
- नदी-नाले व पाझर तलाव पुनरुज्जीवन : ३८४
- वृक्षलागवड, कृषी वनीकरण : १४०
- एकूण नियोजित कामे : ४,४१६
