रेपोदरात पाव टक्क्याची वाढ?
अर्थव्यवस्थेचा वेग टिकवण्यासाठी तज्ज्ञांचे मत
नवी दिल्ली, ता. २ : जगभरातील प्रमुख मध्यवर्ती बँकांनी चलनविषयक धोरण कठोर करण्यास सुरुवात केली आहे. वाढती महागाई आणि अर्थव्यवस्थेचा वेग टिकवून ठेवणे, यासाठी भारतीय रिझर्व्ह बँकदेखील येत्या पतधोरणात रेपोदरात पाव टक्क्याने वाढ करण्याची शक्यता आहे, असे मत अर्थतज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे. रिझर्व्ह बँकेच्या पतधोरण समितीची द्वैमासिक बैठक ७ ऑक्टोबरपासून होत आहे. अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह बँक, बँक ऑफ जपान आणि युरोपियन सेंट्रल बँक यांनी नुकतेच व्याजदर वाढवले आहेत.
ऑगस्टमध्ये, रिझर्व्ह बँकेच्या पतधोरण समितीने व्याजदात कोणताही बदल न करता ‘जैसे थे’ स्थिती कायम ठेवली होती आणि धोरणात्मक दृष्टिकोन ‘तटस्थ’ ठेवला होता. ‘आरबीआय’ने गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये व्याजदरात पाव टक्क्याची कपात केल्यापासून रेपोदर ५.२५ टक्क्यांवर स्थिर ठेवला आहे. मध्यवर्ती बँकेने दर वाढवण्याचा निर्णय घेतला, तर फेब्रुवारी २०२३ नंतरची ही पहिलीच दरवाढ ठरेल. ऑगस्टमध्ये भारताचा किरकोळ महागाई दर २० महिन्यांच्या उच्चांकावर म्हणजेच ४.८२ टक्क्यांवर पोहोचला होता. जानेवारी २०२५ पासून सलग तिसऱ्या महिन्यात हा दर मध्यवर्ती बँकेच्या चार टक्क्यांच्या उद्दिष्टाच्या मध्यावर राहिला आहे. दुसरीकडे, आर्थिक वर्ष २०२७ च्या पहिल्या तिमाहीत भारताचा ‘जीडीपी’ ७.८ टक्क्याने वाढला, तर कारखान्यांमधील उत्पादन ऑगस्टमध्ये आठ टक्क्यांपर्यंत वाढले. महागाईचा दर अजूनही चार ते सहा टक्क्यांच्या निर्धारित मर्यादेत असला, तरीही अमेरिका-इराण यांच्यातील न सुटलेला संघर्ष आणि कमकुवत मॉन्सूनमुळे वाढलेले तेलाचे दर हे घटक भविष्यात महागाई वाढवू शकतात. शिवाय, जागतिक स्तरावर व्याजदरांचे चक्र बदलत आहे. त्यामुळे आरबीआयलादेखील व्याजदर वाढ करणे गरजेचे आहे.
२०२६ पर्यंत जैसे-थे स्थिती राखल्यानंतर, आता ऑक्टोबरमधील आढावा बैठकीत व्याजदर वाढवण्याबाबत आरबीआयवर वाढता दबाव आहे. त्यामुळे रेपोदरात पाव टक्क्याची वाढ होऊन तो ५.५० टक्क्यांपर्यंत जाण्याची दाट शक्यता आहे; २०२३ च्या सुरुवातीनंतरची ही पहिलीच वाढ ठरेल. महागाई वाढली असून, सणासुदीच्या काळात ती उच्चांकावर जाण्याची शक्यता आहे, कच्च्या तेलाचे भाव १०० डॉलर्सच्या वर स्थिरावले आहेत, रुपयाचे मूल्य ९६ च्या खाली घसरले आहे आणि अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने केलेल्या अलीकडील दरवाढीमुळे व्याजदरातील तफावत कमी होऊन चलनावर दबाव वाढला आहे.
- राजीव शरण, संशोधन प्रमुख, ब्रिकवर्क रेटिंग्ज
सकाळ+ चे सदस्य व्हा
ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.
