सहावी, आठवीच्या अभ्यासक्रमात आता आयुर्वेदाचे धडे

पिंपरी, ता. ९ ः ‘नवीन शैक्षणिक धोरण २०२०'' नुसार (एनईपी) अभ्यासक्रमांमध्ये बदल होत आहेत. त्याच धर्तीवर राज्य अभ्यासक्रमाचा आराखडा तयार करण्यात आला आहे. आता अभ्यासक्रमात आयुर्वेदाचा समावेश झाला आहे. त्यानुसार ''एनसीईआरटी''ने सहावी आणि आठवीच्या विज्ञान अभ्यासक्रमात आयुर्वेदावरील प्रकरणे समाविष्ट केली आहेत.
येत्या शैक्षणिक वर्षात हा बदल दिसणार आहे. विद्यार्थ्यांना आता भारतीय दृष्टिकोनातून आरोग्य, पोषण आणि पर्यावरण संतुलन समजेल. या बदलांचा उद्देश विद्यार्थ्यांना केवळ वैज्ञानिक ज्ञानाचीच नव्हे, तर शारीरिक आणि मानसिक आरोग्याच्या तत्त्वांशी ओळख करून देण्याचा उद्देश आहे. ''एनसीईआरटी''ने सहावीच्या विज्ञान विषयाच्या पाठ्यपुस्तकात आयुर्वेदाच्या गुणांची मूलभूत तत्त्वे समाविष्ट केली आहेत.
आठवीच्या पुस्तकात दिनचर्या आणि ऋतूनुसार शिस्त यासारख्या विषयांवर लक्ष केंद्रित करते. हा बदल केवळ पाठ्यपुस्तकांपुरता मर्यादित नाही, तर भारताच्या वैज्ञानिक परंपरा आणि आयुर्वेद वारसा जाणून घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना प्रेरित करण्याची सुरवात आहे. शालेय स्तरावर आयुर्वेदाचा समावेश करण्याचा हा उपक्रम आहे. त्याचबरोबर उच्च शिक्षणातही आयुर्वेदाचा समावेश करण्यात येत आहे, असे ''एनसीईआरटी'' च्या संचालकांनी म्हटले आहे.

सहावीसाठी हा बदल
सहावीच्या अभ्यासक्रमात विज्ञानात आयुर्वेर्दाचे महत्त्व सांगण्याबरोबरच पदार्थांचे वर्गीकरण हे प्रकरण २० गुणांसाठी समाविष्ट आहे. यात आयुर्वेदाचा गुणधर्म, ऋतुनुसार उष्ण, थंड, हलके, जड अन्न याची तत्त्वे विद्यार्थ्यांना समजून सांगितली जातील. यामुळे त्यांना एकूण आरोग्याची मूलभूत समज होईल.

आठवीसाठी हा बदल
इयत्ता आठवीच्या वर्गात आयुर्वेद ः शरीर, मन आणि पर्यावरणाचे संतुलन या प्रकरणाद्वारे दिनचर्या (निरोगी दैनंदिनी सवयी), ऋतुचर्या (हंगामी आहार) आणि संतुलित जीवनशैलीचे महत्त्व शिकवले जाईल.
---
नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार अनेक बदल शिक्षणात केले जात आहेत. त्यानुसारच बदल केले जात आहेत. आयुर्वेदाचा वापर पूर्वापार होत आला आहे. त्याचा समावेश केला आहे. हे योग्य आहे. विद्यार्थ्यासाठी हे उपयुक्त आहे.
- महेंद्र गणपुले, प्रवक्ता, मुख्याध्यापक संघ
-----