AI non-human corporations
esakal
अच्युत गोडबोले, रोहित पांढारकर - saptrang@esakal.com
एकेकाळी आयर्लंडनं आपल्या देशात कर कमी केले आणि नियम सोपे केले तेव्हा ॲपल, गुगल आणि मेटा यांच्यासारख्या अनेक कंपन्या आयर्लंडकडे धावत गेल्या. अर्जेंटिनाला ‘एआय’च्या बाबतीत हेच करायचं आहे. आयर्लंडमध्ये थोडं तरी नियमन होतं. अर्जेंटिनाला तेही काढून टाकायचे आहे. यामुळे अर्जेंटिनामध्ये प्रचंड गुंतवणूक होईल , असा त्यांचा विश्वास आहे.
अर्जेंटिनाचे राष्ट्राध्यक्ष हाविएर मिलेई यांनी नुकतीच म्हणजे जून २०२६ मध्ये एक अशी कल्पना मांडली आहे, की जिच्यामुळे जगभरात मोठी खळबळ माजली आहे. एखाद्या सायन्स फिक्शन मधील वाटावी अशी ही कल्पना म्हणजे ‘नॉन-ह्युमन कॉर्पोरेशन’ किंवा ‘मानवविरहित कंपनी’. साध्या भाषेत सांगायचं तर अशा कंपन्या जिथे व्यवस्थापन, निर्णयप्रक्रिया आणि दैनंदिन कामकाज मोठ्या प्रमाणावर एआय एजंट्स किंवा रोबोट्सकडून चालवलं जाईल. ही कल्पना त्यांनी ‘फायनान्शिअल टाइम्स’मध्ये प्रकाशित केलेल्या लेखातून मांडली. त्यात त्यांनी एआयसाठी अर्जेंटिनाला जगातील सर्वांत मुक्त आणि कमी नियमन असलेला देश बनवण्याचं स्वप्न मांडलंय.
मिलेई यांचं म्हणणं असं आहे, की इतिहासात जसं १६०२ मध्ये डच ईस्ट इंडिया कंपनीमुळे ‘लिमिटेड लायबिलिटी कंपनी’ ही संकल्पना आली आणि त्यानंतर भांडवलशाही व औद्योगिक क्रांतीला वेग मिळाला, तसंच आज एआयच्या युगात नवीन कायदेशीर चौकट तयार करण्याची गरज आहे. त्यांच्या मते एआयवर सुरुवातीपासून जास्त नियम लादले तर नवकल्पनांचा गळा घोटला जाईल. त्यामुळे अर्जेंटिनानं एआय कंपन्यांना मोकळं वातावरण द्यावं म्हणजे ते स्वतःची भरभराट करू शकतील, एआय कंपन्यांवर कमी कर आकारणी करावी आणि एआय-चालित कंपन्यांसाठी स्वतंत्र कायदेशीर दर्जा निर्माण करावा.
