

Navtej Singh Johar v Union of India
esakal
लेखक : अभिजित मोदे
भारतीय दंड संहितेतील कलम ३७७ हे 'निसर्गविरुद्ध' लैंगिक संबंधांवर शिक्षा देणारे कलम होते. प्रत्यक्षात या कलमाचा वापर अनेक वर्षे LGBTQ+ समुदायातील लोकांवर भेदभाव आणि दडपण आणण्यासाठी होत होता. त्यामुळे अनेक नागरिकांनी न्यायालयात आव्हान दिले.नवतेज सिंग जोहर विरुद्ध भारत संघ हा सर्वोच्च न्यायालयाचा एक ऐतिहासिक खटला आहे. या खटल्यामुळे समलैंगिक प्रौढांमधील परस्पर संमतीने होणाऱ्या लैंगिक संबंधांना गुन्हा मानणे घटनाबाह्य ठरले.
नवतेज सिंग जोहर हे एक नर्तक होते आणि त्यांनी इतर काही याचिकाकर्त्यांसह सर्वोच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली. त्यांचा मुख्य मुद्दा असा होता की प्रौढ व्यक्तींमध्ये खाजगी जागेत परस्पर संमतीने होणारे संबंध गुन्हा ठरवणे हे समानता, स्वातंत्र्य आणि सन्मान या मूलभूत हक्कांच्या विरोधात आहे. या याचिकेमुळे न्यायालयाने या विषयाकडे संविधानाच्या दृष्टीने सखोलपणे पाहिले.