

Impact of Terrorism on Kashmir Tourism
esakal
काश्मीर खोऱ्यातील निसर्गसौंदर्याचे प्रतीक असलेल्या पहलगाम परिसरातील दहशतवादी हल्ल्याला आता एक वर्ष पूर्ण झाले आहे. गेल्या वर्षी घडलेल्या या दुर्दैवी घटनेने केवळ जम्मू आणि काश्मीर प्रशासनच नव्हे, तर संपूर्ण देश हादरला होता. अमरनाथ यात्रेचे प्रमुख प्रवेशद्वार आणि जागतिक पर्यटनाचे केंद्र असलेल्या या क्षेत्रात झालेला हा हल्ला सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानला गेला. या घटनेनंतरच्या बारा महिन्यांत सुरक्षा दलांनी आणि स्थानिक प्रशासनाने या संपूर्ण पट्ट्यात अनेक धोरणात्मक बदल घडवून आणले आहेत. हा लेख या वर्षभरातील सुरक्षा परिस्थिती, विस्कळीत झालेले जनजीवन आणि पुन्हा सावरलेला पर्यटन व्यवसाय यांचा वस्तुनिष्ठ आढावा घेतो.
पहलगामची भौगोलिक रचना अत्यंत खडतर आणि डोंगरदऱ्यांनी व्यापलेली आहे, ज्यामुळे सुरक्षा यंत्रणांसमोर येथे मोठे आव्हान असते. गेल्या वर्षीच्या हल्ल्यानंतर या संपूर्ण परिसरात सुरक्षा आराखड्याचे पुनर्विलोकन करण्यात आले. वर्षभरात सुरक्षा दलांनी येथे त्रिसदस्यीय सुरक्षा कडे तैनात केले असून, दुर्गम भागात गस्त घालण्यासाठी विशेष पथकांची नियुक्ती केली आहे. आधुनिक तांत्रिक उपकरणांच्या साहाय्याने आता मानवरहित विमानांद्वारे जंगलांमधील हालचालींवर चोवीस तास लक्ष ठेवले जात आहे. विविध विश्वासार्ह वृत्तांनुसार, या परिसरात राबवलेल्या शोधमोहिमांमध्ये मोठी वाढ झाली असून दहशतवादी कारवायांना पायबंद घालण्यात यश आले आहे. गुप्तचर यंत्रणांमधील समन्वय अधिक सक्षम झाल्यामुळे संशयास्पद हालचालींची माहिती आता तत्काळ सुरक्षा दलांपर्यंत पोहोचते, ज्यामुळे संभाव्य धोके वेळेतच परतवून लावले जात आहेत.