Side effects of Caffeine
esakal
डॉ. सुबोध देशमुख
चहा-कॉफीचे फायदे आणि तोटे समजून घ्यायला हवेत. शेवटी निर्णय आपलाच आहे, की आपण कशाप्रकारे या पेयांचे सेवन करणार आहोत. साखरेचा वापर कमी करून आणि योग्य प्रमाणात चहा घेऊन आपण निरोगी राहू शकतो. आपले शरीर हीच आपली खरी संपत्ती आहे आणि तिचे रक्षण करणे ही आपली जबाबदारी आहे.
दिवसाची सुरुवात कशी करताय?
आपल्यापैकी बहुतेकांची सकाळ चहा किंवा कॉफीच्या वाफाळलेल्या कपाशिवाय पूर्णच होत नाही. हे केवळ एक पेय नसून ती एक संस्कृती, एक सवय आणि अनेकांसाठी ऊर्जा मिळवण्याचा एक मार्ग झाला आहे. चहा आणि कॉफीमधील कॅफिन आपल्याला त्वरित ताजेतवाने करते, ज्यामुळे आळस दूर होऊन कामात लक्ष लागते. पण आपल्या या सवयीच्या मागे आरोग्याचे काही नियम दडलेले आहेत, त्याकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही आणि ते समजून घेणे आपल्या आरोग्यासाठी खूप गरजेचे आहे. या पेयांच्या अतिसेवनामुळे होणारे परिणाम आपण वेळीच लक्षात घेतले पाहिजेत.
साखरेच्या गोडव्याचे छुपे धोके
चहा किंवा कॉफीला चविष्ट करण्यासाठी आपण त्यात साखर घालतो, पण ही साखरच आरोग्याच्या समस्यांचे मूळ कारण ठरू शकते. गरजेपेक्षा जास्त साखर शरीरात गेल्याने रक्तातील साखरेचे प्रमाण वाढते, यातूनच पुढे मधुमेह, लठ्ठपणा आणि हृदयविकाराचे धोके उद्भवू शकतात. गोड चहा पिण्याने तात्पुरता आनंद मिळू शकतो, पण असा चहा शरीरासाठी दीर्घकाळात महाग पडू शकतो. आपण साखरेचे प्रमाण कमी करूनही चवीचा आनंद घेऊ शकतो, त्यासाठी मनाची तयारी हवी.
कॅफिन
चहा आणि कॉफीमध्ये असणारे कॅफिन म्हणजे एक उत्तेजक घटक. त्याचे काही फायदेही आहेत. योग्य प्रमाणात कॅफिन घेतल्यास सतर्कता वाढते, एकाग्रता सुधारते आणि थकवा दूर होण्यास मदत होते. तसेच कॉफीमध्ये अँटिऑक्सिडंट्स असतात, ते पेशींच्या आरोग्यासाठी चांगले मानले जातात. म्हणूनच योग्य मर्यादेत याचे सेवन फायदेशीर ठरू शकते, पण अतिरेक टाळावा.