ND Mahanor : नव्या पिढीलाही रानाशी जोडणारे कवी

ना. धों. महानोरांची आणि माझी पहिली भेट ही रामदास भटकळ यांच्याकडे झाली होती. तेव्हा मी नुकताच संगीत द्यायला लागलो होतो.
namdev dhondo mahanor
namdev dhondo mahanorsakal
Updated on

ना. धों. महानोरांची आणि माझी पहिली भेट ही रामदास भटकळ यांच्याकडे झाली होती. तेव्हा मी नुकताच संगीत द्यायला लागलो होतो. मी एक कार्यक्रम करायचो अमृताचा वसा. त्या कार्यक्रमाची सुरुवात आम्ही महानोरांच्या कवितेने करायचो.

हे समजल्यानंतर त्यांनी मला खास भेटायला बोलावलं होतं आणि तेव्हा त्यांना ती कविता आणि मी केलेली चाल खूप आवडली. त्यानंतर आमची भेट झाली ती ‘अजिंठा’ चित्रपटाच्या निमित्ताने, जवळपास पंधरा वर्षांनी.

अजिंठा चित्रपटाच्या वेळी आमचं सौभाग्य असं होतं की, महानोरांनी मला त्या सर्व अजिंठाच्या लेण्या स्वतः दाखवल्या आणि तो चित्रपट महानोरांच्या कवितेवरच आधारित आहे. त्यावेळेस आमची खूप छान मैत्री झाली. छान स्नेह जुळला. ते स्वतः शेतकरी होते. त्यांच्या पहिल्या कवितासंग्रहाचे नाव रानातल्या कविता आहे.

‘ह्या नभाने ह्या भुईला दान द्यावे आणि ह्या मातीतुनी चैतन्य गावे, कोणती पुण्ये अशी येती फळाला, जोंधळ्याला चांदणे लखडून जावे’, इतकी सुंदर कविता किंवा मग ‘पक्ष्यांचे लक्ष थवे,गगनाला पंख नवे’ अशा त्यांच्या कविता ज्या आहेत, त्यांनी पुन्हा एकदा माझ्या पिढीलासुद्धा त्यांच्या ह्या रानाशी जोडलं, शेताशी जोडलं. आजही मी माझ्या कार्यक्रमांमध्ये त्यांची गाणी घेतोच.

- कौशल इनामदार, संगीतकार

बांधावरचा शब्दप्रभू नामदेव धोंडो महानोर

कविता

  • रानातल्या कविता (१९६७) (केशवसुत जन्मशताब्दी विशेष काव्य पुरस्कार, महाराष्ट्र सरकार)

  • वही काव्य पुरस्कार, महाराष्ट्र सरकार (१९७०)

  • पावसाळी कविता (१९८०)

  • अजिंठा ः दीर्घ कविता (१९८४) (इंग्रजी / हिंदी भाषांतर नितीन देसाई निर्मित मराठी चित्रपट)

  • प्रार्थना ः दयाघना (१९९०)(महाराष्ट्र सरकारसह चार महत्त्वाचे पुरस्कार)

  • पक्ष्यांचे लक्ष थवे (१९९०) (शंभर निवडक कवितांचा संग्रह)

  • पानझड (१९९७) (महाराष्ट्र सरकारसह तीन पुरस्कार)

  • तिची कहाणी (१९९९)(महाराष्ट्र फाउंडेशनचा विशेष पुरस्कार)

  • गाथा शिवरायांची (१९९९)(छत्रपतींवरील वीस कवितांचे संगीतबद्ध काव्य)

  • जगाला प्रेम अर्पावे (२००४) (साने गुरुजी जन्मशताब्दी काव्य)

  • गंगा वाहू दे निर्मळ (२००७)

  • वाहटूळ (२०१३)

  • पळसखेडची गाणी (१९८०) (लोककवितांचे संपादन)

  • पुन्हा कविता (१९६५) (नवी मराठी कविता संपादन, प्रा. चंद्रकांत पाटीलसोबत)

  • पुन्हा एकदा कविता संपादन (१९८४) (प्रा. चंद्रकांत पाटीलसोबत)

  • बालकवी त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे यांची निवडक कविता / संपादन (२०१४)

कथा, कादंबरी, ललित

  • गांधारी (कादंबरी) (१९७२) (महाराष्ट्र सरकार पुरस्कार. नॅशनल बुक ट्रस्ट ऑफ इंडिया. चौदा भारतीय भाषांमध्ये कादंबरीचे भाषांतर)

  • गावातल्या गोष्टी (कथा, १९८२) (हिंदी भाषांतर)

  • यशवंतराव चव्हाण आणि मी (१९९०)

  • पु. ल. देशपांडे आणि मी (२०००)

  • शरद पवार आणि मी (२००५)

  • ऐसी कळवळ्याची जाती (१९९४)

  • त्या आठवणींचा झोका (२००३)

  • गपसप (लोककथा संग्रह) (१९७२) (हिंदी भाषांतर)

  • रानगंधाचे गारुड (पत्रव्यवहार) (२००८)

  • गाव गारूड (नाटक) (२०१२)

  • कवितेतून गाण्याकडे (२०१७)

  • रानगंध (२०२२)

शेती, पाणी, पर्यावरण

  • शेतकरी दिंडी (१९८०)

  • शेतीसाठी पाणी (१९८४)

  • सीताफळ बागेची गोष्ट (२००५)

  • दिवेलागण (२००७)

  • शेती, आत्मनाश व नवसंजीवन (२००७)

  • या शेताने लळा लाविला (२०१५)

  • विधिमंडळातून (२०१६)

मराठी चित्रपटांकरिता गीतरचना

  • जैत रे जैत (१६ गीतरचना, १९७८)

  • सर्जा (१९८४)

  • एक होता विदूषक (१३ गीतरचना, १९९३)

  • अबोली (१९९४)

  • मुक्ता (१९९५)

  • दोघी (१९९६)

  • थांग (२००५)

  • मालक (२०१५)

  • उरूस (२००८)

  • अजिंठा (२०११)

  • यशवंतराव चव्हाण ः बखर एका वादळाची (२०१२) (१२ गीतरचना, आठ चित्रपट गीतांना पुरस्कार)

सांस्कृतिक क्षेत्रातील नियुक्ती

  • महाराष्ट्र सरकार ः राज्यपाल नियुक्त (१९७८-८४)

  • विधान परिषद आमदार (१९९०-९५)

  • महाराष्ट्र शासन चित्रपट, नाट्य व सांस्कृतिक कार्य सदस्य (१९७८-८४)

  • साहित्य संस्कृती मंडळ, महाराष्ट्र राज्य (१९८४-९४)

  • दिल्ली सदस्य (गुजरात, मध्य प्रदेश, राजस्थान, महाराष्ट्र).

  • विश्वकोश मंडळ सदस्य महाराष्ट्र राज्य (१९९०-९४)

  • साहित्य अकादमी, दिल्ली सदस्य (१९९०-९६)

  • सरदार सरोवर (नर्मदा, २०००-०१)

कविता आणि विशेष गीतरचना ध्वनिफिती

  • रानातल्या कविता : काव्य वाचन (१९७५)

  • माझ्या आजोळची गाणी (१९८०)

  • दूरच्या रानात (२०००)

  • लिंबोणीचं लिंबू (२००८)

  • शेवंतीचं बन (२००१)

  • गाथा शिवरायांची (२००४)

  • पालखीचे अभंग (२००५)

  • महाराष्ट्र कवी गौरव (२००४)

  • ‘जळली तुझी प्रीत’ (२०००)

  • रयतेचा राजा छत्रपती शिवाजी महाराज (२०११)

  • गंध मातीचा म्युझिकल सीडी (२०१४)

  • जरा अस्मान झुकले (२०१५)

सकाळ+ चे सदस्य व्हा

ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!

शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.

Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.

Related Stories

No stories found.
Marathi News Esakal
www.esakal.com