‘कृषिक’मधील होमिओपॅथीची प्रात्यक्षिके लक्षवेधी

माळेगाव, ता.२० : माळेगाव खुर्द (ता. बारामती) येथील कृषिक प्रदर्शनात नैसर्गिक शेती व शेतीतील होमिओपॅथीची नावीन्यपूर्ण प्रात्यक्षिके लक्षवेधी ठरली. अ‍ॅग्रिकल्चर डेव्हलपमेंट ट्रस्ट संचलित बारामती कृषी विज्ञान केंद्रात सुरू असलेल्या प्रदर्शनात हजारो शेतकऱ्यांना शास्त्रज्ञांकडून मार्गदर्शन केले जात आहे. चौथ्या दिवशीही हजारो शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असल्याचे दिसून आले.

कृषिकमध्ये नैसर्गिक शेतीतील जिवाणू खते व औषधांचा वापर, दहा ड्रम तंत्रज्ञान, दशपर्णी अर्क, जीवामृत निर्मिती, शून्य मशागत तंत्रज्ञानावर आधारित पिके, पीक फेरपालटाचे महत्त्व, गांडूळखत व सेंद्रिय खत निर्मिती यांची प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिके दाखविण्यात येत आहेत.

नैसर्गिक शेतीवर आधारित कडधान्ये, भाजीपाला व फळबागांची माहितीही शेतकऱ्यांना मिळत आहे. शेती क्षेत्रात होमिओपॅथीचा वापर ही एक नवक्रांती असून, त्याद्वारे पिकांचे आरोग्य राखत उत्पादन खर्च कमी करता येतो.
- डॉ. मिलिंद जोशी, संशोधक, बारामती कृषी विज्ञान केंद्र

इरी सिल्क शेती आकर्षणाचा केंद्रबिंदू
कृषिकमध्ये एरंडीपासून इरी सिल्क (रेशीम) शेती हा विशेष आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरला आहे. विदर्भ व पश्चिम महाराष्ट्रात एरंडी पीक मोठ्या प्रमाणावर घेतले जात असले तरी आतापर्यंत केवळ बियाण्यांपुरताच व्यवहार मर्यादित होता. मात्र, एरंडीच्या पाल्यापासून इरी सिल्क उद्योग उभारल्यास एकरी सुमारे वीस क्विंटल उत्पादन मिळते. या उत्पन्नात दोन लाख रुपयांपर्यंत वाढ शक्य असल्याचे येथील शास्त्रज्ञांनी सांगितले.

बारामती कृषी विज्ञान केंद्रात या नावीन्यपूर्ण शेती पद्धतीवर सखोल संशोधन व प्रात्यक्षिके सुरू असल्याचे शेतकऱ्यांनी पाहिले. ॲग्रोहोमिओपॅथी ही संकल्पना होमिओपॅथीच्या तत्त्वांवर आधारित आहे. पिकांच्या वाढीसाठी, रोग-कीड नियंत्रणासाठी आणि जमिनीच्या सुपीकतेसाठी अतिशय अल्प मात्रेत नैसर्गिक व सुरक्षित उपायांचा वापर करते. रासायनिक कीटकनाशके व खतांवर अवलंबित्व कमी करत ही पद्धत उत्पादन खर्च घटवते, तसेच पिकांचे आरोग्य व उत्पादन क्षमता वाढवते, हे कृषी विज्ञान केंद्रातील संशोधनातून स्पष्ट झाले आहे, अशी माहिती संशोधक डॉ. मिलिंद जोशी यांनी दिली.

03065