अमेरिकेतल्या ‘घरच्या गोष्टी’!

आपण आत्ता कुठे आहोत, याची नेमकी जाणीव ज्यांना असते, त्यांचे भविष्य उज्ज्वल असते.— योगी अरविंदवेगळी चूल मांडणाऱ्या भाईबंदाच्याच घरातला एखादा शिकला सवरलेला तरुण तालुक्याच्या गावी गेला की प्रॉपर्टीच्या संदर्भात नवी नोटिस काढण्यासाठी वकिलाकडेच गेल्याची खबर पसरते आणि हलकल्लोळ होतो, तसलाच प्रकार विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या अमेरिका दौऱ्याबाबत झाला आहे..गांधी यांचा परदेशदौरा जाहीर झाला की, आता काही तरी वादग्रस्त घडणार,अशी अटकळ फक्त भारतीय जनता पक्षच नव्हे, तर भारतातील माध्यमेही बांधतात आणि सावरुन बसतात. त्यांचा तीन दिवसांचा अमेरिका दौरा नुकताच पार पडला. एका कार्यक्रमात त्यांनी भारतातील शीखधर्मीयांना हातात कडे आणि डोक्यावर पगडी घालण्याचे स्वातंत्र्य आहे का, असा अप्रस्तुत प्रश्न उपस्थित केला. हे विधान बेजबाबदारपणाचे आणि सत्याचा अपलाप करणारे होते. .अमेरिकी परराष्ट्रखाते धर्मस्वातंत्र्याविषयीचे अहवाल दरवर्षी प्रसिद्ध करीत असते आणि त्यात भारतासारख्या देशांना उपदेशाचे डोस पाजले जातात. अशा अहवालांना भारत सरकार; मग सत्तेवर भाजप असो वा कॉंग्रेस असो, चोख प्रत्युत्तर देत असते. पण विरोधी पक्षनेताच जर महासत्तेच्या अंगणात जाऊन असे काही बोलत असेल, तर त्या वर्चस्ववादी राजकारणाला बळ मिळते. एवढेच नव्हे तर देशातील समाजा-समाजातील वीण उसवली जाण्याचा धोका असतो. शिवाय ज्या प्रकारच्या प्रचारावर देशविरोधी शक्तींची, पाकिस्तानसारख्या देशाची भिस्त असते, त्यांना चेव येतो. .‘‘आपल्याला सर्व धर्मांची काळजी वाटते’’,असेही राहुल गांधी म्हणाल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे. भारतीयांच्या स्वभावातच ही सहिष्णुता आहे, हे त्यांना ठाऊक नाही काय? त्यांच्या विधानांमुळे भाजपला कोलितच मिळाले आणि त्यांनी टीकेचा भडिमार सुरू केला. तेही अपेक्षितच होते. परंतु या बाबतीत त्या पक्षाच्या नेत्यांनीही आत्मपरीक्षण करायला हवे. देशाच्या अंतर्गत राजकारणातील संघर्ष, मतभेद यांचे प्रदर्शन बाहेरच्या देशात जाऊन करू नये, हा संकेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१४ ला सत्तेवर आल्यानंतरच्या परदेशातील काही भाषणांतही मोडला होता, हेही नाकारता येणार नाही. ‘गेल्या साठ वर्षात भारतात फारसे भरीव काम झाले नाही’ हा सूर त्यांनी लावला होता, तेव्हा त्यांच्यावरही टीका झाली होती आणि ती रास्तच होती..‘‘बांगलादेश, पाकिस्तान आदी शेजारी देशांशी असलेल्या व्यवहारांमध्ये फारसे बदल संभवत नाहीत आणि याबाबतीत आम्ही केंद्र सरकारसोबतच आहोत’’, हे राहुल गांधी यांनी नि:संदिग्धपणे सांगितले, ही बाब योग्यच. सरकारची बाजू घेतली म्हणून नव्हे, तर राष्ट्रीय हिताच्या मुद्यावरील मतैक्य त्यातून स्पष्ट झाले म्हणून हे औचित्यपूर्ण आहे. काश्मीर हा भारत- आणि पाकिस्तानमधील विसंवादाचा मुद्दा असू शकत नाही, याही त्यांच्या विधानाची नोंद घ्यायला हवी. याच दौऱ्यात गांधी यांनी अमेरिकी लोकप्रतिनिधी असलेल्या इल्हन उमर यांच्यासोबत चहापाणी केले, म्हणून भाजपचे नेते टीकेचा भडिमार करत आहेत. या इल्हन उमर ‘आजाद काश्मीर’ला उघड पाठिंबा देतात. .पाकव्याप्त काश्मीरचा दौरा त्यांनी काही महिन्यांपूर्वी केला होता, इस्राईललादेखील त्यांचा उघड विरोध आहे. इल्हन उमरसारख्या शतप्रतिशत भारतविरोधी व्यक्तीशी गप्पागोष्टी करणे हे भारताच्या विरोधी पक्षनेत्याला शोभत नाही, असे भाजप नेत्यांचे म्हणणे आहे. ही भेट गांधी यांना सहज टाळता आली असती. जॉर्जटाऊन विद्यापीठात विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना गांधी यांनी अनेक प्रश्नांना उत्तरे देण्याचा यथाशक्ती प्रयत्न केला. आरक्षणासंदर्भात बोलताना त्यांनी ‘ भारतात सामाजिकदृष्ट्या योग्य परिस्थिती निर्माण झाल्यावर आरक्षण बंद करण्याचा विचार काँग्रेस करेल,’ असे उत्तर दिले. गांधी यांच्या या उत्तराने राजकीय कल्लोळ उडणे साहजिकच होते. वास्तविक या विधानात वरकरणी तसे आक्षेपार्ह काही नाही, परंतु, आरक्षण म्हटले की आपल्या देशातील वातावरण नाजूक होते. या मुद्द्यावर असलेला सामाजिक हळवेपणा गृहित धरुन मगच जबाबदार नेत्याने काही मते व्यक्त केली पाहिजेत. .भाजप आणि अन्य अनेक पक्षाच्या नेत्यांनी या मुद्द्यावर गांधी यांच्यावर टीकेची झोड उठवली असून वक्तव्याचा विपर्यास करण्यात आल्याची सारवासारव त्यांना करावी लागली. राहुल गांधी हे अपरिपक्व आणि बेजबाबदार नेते कसे आहेत, हे ‘पटवून’ देण्यासाठी भाजपने गेली दहा वर्षे खर्ची घातली आहेत. त्या प्रचारातील हवा काढून घेण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे विचारपूर्वक बोलणे आणि संकेतांचे पालन करणे. पण राहुल गांधी यांच्या काही कृती-वक्तव्यांमुळे भाजपलाही त्यांची प्रतिमा विशिष्ट रंगात रंगवणे सोपे जाते. परदेशात वावरताना राहुल गांधी यांनी भान ठेवले पाहिजे. पहिल्यांदाच त्यांना विरोधी पक्षनेतेपद मिळाले आहे. त्या पदाची घटनात्मक जबाबदारी पार पाडताना त्यांनी सावधपणा बाळगायला हवा.राहुल गांधी बेजबाबदार नेते कसे आहेत, हे ‘पटवून’ देण्यासाठी भाजपने गेली दहा वर्षे खर्ची घातली आहेत. त्या प्रचारातील हवा काढून घेण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे विचारपूर्वक बोलणे आणि संकेतांचे पालन करणे..सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.

अमेरिकेतल्या ‘घरच्या गोष्टी’!

Related Stories