Classical Marathi Language History
sakal
आनंद हर्डीकर - anand47.hardikar@gmail.com
मराठीला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाल्यानंतरचा दुसरा ‘मराठी भाषा गौरव दिन’ येत्या २७ फेब्रुवारीला (शुक्रवार) साजरा केला जाणार आहे. त्या निमित्ताने मराठीच्या इतिहासाबद्दलच्या दोन जुन्या ग्रंथांवर पुन्हा टाकलेला हा प्रकाशझोत!
‘मराठी भाषा गौरव दिना’च्या निमित्ताने मराठीच्या इतिहासाबद्दलच्या दोन जुन्या ग्रंथांवर पुन्हा प्रकाशझोत टाकणं आवश्यक वाटतं.
पहिला ग्रंथ आहे १९६० मध्ये डॉ. श्री.म. पिंगे यांनी स्वतःच प्रकाशित केलेला प्रबंध - ‘युरोपियनांचा मराठीचा अभ्यास व सेवा’. मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाच्या व मराठी संशोधन मंडळाच्या वतीने पुरस्कृत केल्या गेलेल्या ग्रंथमालेतला हा ग्रंथ म्हणजे डॉ. पिंगे यांनी पीएच.डी. पदवीसाठी लिहिलेला प्रबंधच आहे. तोपर्यंत मराठी साहित्याच्या इतिहासामध्ये काही मोजक्या युरोपीयनांच्या ग्रंथाचा उल्लेख होत असे, पण या प्रबंधात बहुतेक सर्व युरोपीयन लेखकांच्या ग्रंथांविषयी आणि त्यांनी ते ते ग्रंथ कोणकोणत्या परिस्थितीत लिहिले, त्याबद्दलही ऐतिहासिक माहिती संकलित स्वरूपात अभ्यासकांना उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, हा प्रबंध लिहिताना डॉ. पिंगे यांनी सर जदुनाथ सरकार आणि रियासतकार गो.स. सरदेसाई यांच्यासारख्या ज्येष्ठ इतिहासकारांकडून पत्रव्यवहाराच्या माध्यमातून मार्गदर्शन मिळवले होते आणि अपरिहार्यपणे कराव्या लागलेल्या पोर्तुगीज जेसुइट मिशनऱ्यांच्या साहित्याच्या अभ्यासात पोर्तुगीज भाषातज्ज्ञ व मराठी संशोधन मंडळाचे ख्यातनाम संचालक प्रा. अनंत काकबा प्रियोळकर यांचे भरीव सहकार्यही मिळवले होते.