बंगाली दुर्गा पुजा
फोटो : H32719
---
भक्ती, बंगाली परंपरा आणि संस्कृतीचा लोभसवाणा आविष्कार
---------------------------------------------------
बंगाली समाजासाठी दुर्गापूजा हा केवळ धार्मिक विधींचा उत्सव नसून श्रद्धा, संस्कृती, परंपरा आणि सामाजिक एकात्मतेचा आनंदसोहळा आहे. देवीच्या आगमनापासून ते विजयादशमीपर्यंत प्रत्येक क्षण भक्तिभावाने आणि उत्साहाने साजरा करण्याची बंगाली समाजाची परंपरा आहे. नाशिकमध्येही या परंपरेचे सुंदर दर्शन घडत असून, नाशिक बंगाली असोसिएशनतर्फे आयोजित दुर्गापूजा महोत्सवाने शहरातील सांस्कृतिक वातावरणात चैतन्य निर्माण केले.
- प्रतिनिधी
आनंदवल्ली येथील गंगापूर रस्त्यावर सेरेन मेडोजसमोरील वृंदावन लॉन्स येथे २१ ऑक्टोबरपर्यंत हा महोत्सव साजरा होत आहे. ढाक या पारंपरिक वाद्याचा निनाद, धूपारतीचा दरवळ, देवीच्या आराधनेत तल्लीन झालेले भाविक आणि पारंपरिक वेशभूषेतील समाजबांधव यांमुळे उत्सवाला वैशिष्ट्यपूर्ण रंगत प्राप्त झाली आहे. महाषष्ठीच्या पूजेने महोत्सवाचा प्रारंभ झाला. त्यानंतर महासप्तमी आणि महाअष्टमीचे धार्मिक विधी भक्तिभावाने पार पडले. महाअष्टमीच्या दिवशी होणारी विशेष पूजा आणि संधीपूजा हे दुर्गापूजेतील महत्त्वाचे धार्मिक सोहळे मानले जातात.
बंगाली दुर्गापूजेचे वैशिष्ट्य म्हणजे धार्मिक विधींसोबतच संस्कृतीचा होणारा मनमोहक आविष्कार. पुष्पांजली, संध्या आरती, पारंपरिक संगीत आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांच्या माध्यमातून देवीप्रति असलेली श्रद्धा व्यक्त केली जाते. या उत्सवाच्या निमित्ताने अनेक कुटुंबे एकत्र येतात. ज्येष्ठांकडून परंपरांचे संस्कार नव्या पिढीपर्यंत पोहोचतात, तर समाजातील परस्पर स्नेह आणि एकोपा अधिक दृढ होतो. त्यामुळे दुर्गापूजा हा बंगाली समाजाच्या सांस्कृतिक अस्मितेचा अविभाज्य भाग ठरतो. नाशिकमध्ये नाशिकरोड, पाथर्डी फाटा आणि गंगापूर रोड अशा तीन ठिकाणी बंगाली दुर्गापूजेचे आयोजन केले जाते. दसऱ्यानंतर दुसऱ्या दिवशी देवीच्या विसर्जनाचा सोहळा पार पडतो. त्यावेळी आयोजित केली जाणारी धूपारती विशेष आकर्षण असते. धूपाच्या लयबद्ध हालचाली, वाद्यांचा निनाद आणि देवीच्या जयघोषाने परिसर भक्तिमय होतो. या सोहळ्यासाठी शहरातील बंगाली समाजबांधव मोठ्या संख्येने एकत्र येतात.
यंदाच्या महोत्सवात १९ ऑक्टोबरला महानवमीचे धार्मिक विधी पार पडले. त्यानंतर २० ऑक्टोबरला महानवमीची पूजा, तर २१ ऑक्टोबरला महादशमीच्या निमित्ताने अपराजिता पूजा आणि सिंदूर उत्सव होणार आहे. विजयादशमीच्या पारंपरिक सोहळ्याने महोत्सवाची सांगता होईल. २५ ऑक्टोबरला कोजागरी लक्ष्मीपूजा आणि २५ जानेवारी २०२७ रोजी सरस्वतीपूजेचे आयोजन करण्यात आले आहे. असोसिएशनचे अध्यक्ष प्रशांत भट्टाचार्य, उपाध्यक्ष शेखर दत्ता, सरचिटणीस अमिताभ चक्रवर्ती आणि खजिनदार कल्लोल पुरकाईत यांच्यासह आयोजन समिती महोत्सवाच्या यशस्वितेसाठी प्रयत्नशील आहे. भक्ती आणि संस्कृतीचा संगम घडवणारा हा उत्सव नाशिकच्या बहुरंगी सांस्कृतिक परंपरेत बंगाली समाजाचे वेगळेपण अधोरेखित करणारा ठरत आहे.
