जिद्द, चिकाटी अन् प्रामाणिक सेवेचा प्रेरणादायी प्रवास
पोलिस उपनिरीक्षक विश्वास रोहिदास पाटील
धुळे जिल्ह्यातील साक्री तालुक्यातील हाडसुणे या छोट्याशा गावातील शेतकरी कुटुंबात जन्मलेले विश्वास रोहिदास पाटील यांनी जिद्द, कठोर परिश्रम आणि प्रामाणिकपणाच्या बळावर तब्बल ३५ वर्षे महाराष्ट्र पोलिस दलात उल्लेखनीय सेवा बजावत ३१ मे २०२६ ला मुंबई नाका पोलिस ठाण्यातून पोलिस उपनिरीक्षकपदावरून सन्मानाने निवृत्ती स्वीकारली. सामान्य कुटुंबातून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास अनेक तरुणांसाठी प्रेरणादायी ठरणारा आहे.
---
शेतकरी कुटुंबातून उंच भरारी
हाडसुणे या ग्रामीण भागातील शेतकरी कुटुंबात वाढलेल्या विश्वास पाटील यांची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत बेताची होती. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबात प्रत्येक दिवस संघर्षाचा होता. मात्र, परिस्थितीला दोष देत न बसता त्यांनी शिक्षण आणि मेहनत यांनाच यशाची गुरुकिल्ली मानली. गावातील शाळेत त्यांनी प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर धुळे येथील एसएसव्हीपीएस महाविद्यालयात महाविद्यालयीन शिक्षण घेत असताना समाजासाठी काहीतरी करण्याचे स्वप्न त्यांनी मनाशी बाळगले.
पोलिस दलात प्रवेश अन् सेवेची सुरुवात
१९९१ मध्ये पोलिस भरतीसाठी त्यांना कॉल आला आणि १ जून १९९१ मध्ये त्यांनी महाराष्ट्र पोलिस दलात प्रवेश केला. हा दिवस त्यांच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा ठरला. सुरुवातीला नाशिक शहरात सेवा करण्याची संधी मिळाली. त्यानंतर देवळाली कॅम्प, पंचवटी पोलिस ठाणे, तसेच गुन्हे शाखेत त्यांनी विविध जबाबदाऱ्या समर्थपणे सांभाळल्या.
प्रत्येक ठिकाणी त्यांनी प्रामाणिकपणा, शिस्त, कार्यतत्परता आणि नागरिकांप्रति संवेदनशीलता जपली. गुन्ह्यांचा तपास, कायदा-सुव्यवस्था राखणे, नागरिकांच्या अडचणी सोडविणे अशा प्रत्येक जबाबदारीत त्यांनी स्वतःला सिद्ध केले.
वरिष्ठांच्या प्रेरणेतून अधिकारी होण्याचा निर्धार
पोलिस दलात कार्यरत असताना वरिष्ठ अधिकारी त्यांच्या कामाची नेहमीच प्रशंसा करत. अनेकदा ते म्हणत, ‘तुमच्यात अधिकाऱ्याचे गुण आहेत. तुम्ही अधिकारी व्हायलाच हवे.’ या शब्दांनी विश्वास पाटील यांच्या मनात नवी उमेद निर्माण केली.
दिवसभराची नोकरी आणि त्यानंतर अभ्यास, असा कठीण दिनक्रम त्यांनी स्वीकारला. अनेक संकटांचा सामना करत त्यांनी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (एमपीएससी) परीक्षेची तयारी केली. सातत्यपूर्ण परिश्रम, आत्मविश्वास आणि चिकाटीच्या बळावर २००६ मध्ये त्यांनी एमपीएससी परीक्षा उत्तीर्ण करून पोलिस उपनिरीक्षकपद प्राप्त केले. एका साध्या पोलिस कर्मचाऱ्यापासून अधिकारी होण्याचा हा प्रवास त्यांच्या जिद्दीचे उत्तम उदाहरण ठरला.
अधिकारी म्हणून जबाबदारीची यशस्वी वाटचाल
नाशिक येथे प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांची नियुक्ती छत्रपती संभाजीनगर येथे झाली. त्यानंतर ग्रामीण पोलिस दलात त्यांनी अनेक वर्षे उल्लेखनीय सेवा बजावली. या काळात गंभीर गुन्ह्यांचा तपास, कायदा-सुव्यवस्थेची आव्हाने, सामाजिक तणाव आणि अनेक संवेदनशील घटनांचा त्यांनी धैर्याने सामना केला. कर्तव्य बजावताना चांगले-वाईट अनेक प्रसंग त्यांच्या वाट्याला आले. मात्र, कोणत्याही परिस्थितीत कर्तव्यापासून विचलित न होता त्यांनी पोलिस दलाचा सन्मान कायम ठेवला. त्यानंतर त्यांची बदली नाशिक येथे झाली आणि तेथेही त्यांनी उत्कृष्ट कार्याचा ठसा उमटविला.
उत्कृष्ट सेवेचा गौरव
विश्वास पाटील यांच्या प्रामाणिक आणि उल्लेखनीय सेवेला शासनानेही वेळोवेळी गौरविले. १ मे २०२० मध्ये महाराष्ट्राचे पोलिस महासंचालक यांच्या हस्ते त्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला. त्यानंतर त्यांच्या सेवेला सर्वोच्च मान्यता मिळाली ती १५ ऑगस्ट २०२५ मध्ये, जेव्हा त्यांना राष्ट्रपती पदक प्रदान करून गौरविण्यात आले. हे पदक त्यांच्या निष्ठावान, प्रामाणिक आणि आदर्श सेवाकार्याची पावतीच ठरले.
नवीन अधिकाऱ्यांसाठी मार्गदर्शक
सेवेदरम्यान त्यांनी केवळ स्वतः उत्कृष्ट काम केले नाही, तर अनेक नवोदित अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनाही मार्गदर्शन केले. विशेषतः सायबर गुन्हे, आर्थिक गुन्ह्यांचा तपास, पुरावे संकलन आणि कायदेशीर प्रक्रिया याविषयी त्यांनी अनेकांना प्रशिक्षण दिले. त्यांच्या मते, ‘पोलिस दलात येण्याची इच्छा असणाऱ्या प्रत्येक तरुणाने कायद्याचे सखोल ज्ञान घेतले पाहिजे. कायद्याची योग्य माहिती असेल, तर तपास अधिक परिणामकारक होतो आणि न्याय मिळवून देणे सोपे जाते.’ हा त्यांचा संदेश आजच्या पिढीसाठी अत्यंत मोलाचा आहे.
कुटुंबाची भक्कम साथ
कोणत्याही यशस्वी व्यक्तीमागे कुटुंबाचा मोठा वाटा असतो. विश्वास पाटील यांच्या यशामागेही त्यांच्या मोठ्या बंधू-भगिनींचे मोलाचे मार्गदर्शन आणि प्रोत्साहन राहिले. त्यांच्या पत्नीनेही प्रत्येक कठीणप्रसंगी खंबीर साथ देत त्यांना मानसिक बळ दिले. त्यांच्या मुलांनीही शिक्षणाच्या माध्यमातून कुटुंबाचे नाव उज्ज्वल केले आहे. मोठा मुलगा युनायटेड किंग्डममध्ये नोकरी करत आहे, तर मुलीने बीएचएमएसचे शिक्षण पूर्ण करून वैद्यकीय क्षेत्रात आपले स्थान निर्माण केले आहे. मुलांच्या यशातूनही त्यांच्या संस्कारांची आणि कष्टांची साक्ष मिळते.
कर्तव्यपूर्तीचा अभिमानास्पद शेवट
तब्बल ३५ वर्षे निष्ठेने, प्रामाणिकपणे आणि जनसेवेच्या भावनेने पोलिस दलात कार्य केल्यानंतर ३१ मे २०२६ मध्ये मुंबई नाका पोलिस ठाण्यातून त्यांनी सन्मानाने निवृत्ती स्वीकारली. त्यांच्या सेवाकाळात त्यांनी हजारो नागरिकांना न्याय मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न केले, गुन्हे उघडकीस आणले आणि कायदा-सुव्यवस्था राखण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.
संघर्षातून यशाचा संदेश
विश्वास रोहिदास पाटील यांचा जीवनप्रवास हा केवळ एका पोलिस अधिकाऱ्याची कारकीर्द नसून संघर्षातून उभ्या राहिलेल्या यशस्वी व्यक्तिमत्त्वाची प्रेरणादायी कहाणी आहे. आर्थिक अडचणी, ग्रामीण पार्श्वभूमी आणि मर्यादित साधने असूनही त्यांनी आपल्या कर्तृत्वाच्या बळावर अधिकारीपद मिळविले, उत्कृष्ट सेवा बजावली आणि राष्ट्रपती पदक यासारखा सर्वोच्च सन्मान प्राप्त केला. त्यांची वाटचाल आजच्या तरुणांना एकच संदेश देते, ‘परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी जिद्द, सातत्यपूर्ण मेहनत, प्रामाणिकपणा आणि ध्येयाप्रति असलेली निष्ठा यामुळे कोणतेही स्वप्न साकार करता येते.’ विश्वास पाटील यांचे जीवन हे याच विचाराचे जिवंत उदाहरण आहे.
