Agra Tourism : ताजमहालच्या शहरात डेस्टिनेशन वेडिंगचा बोलबाला; आग्र्यात १,२०० कोटींच्या व्यवसायाची उलाढाल

प्रेमाचे प्रतीक म्हणून जगभर ओळखल्या जाणाऱ्या ताजमहालमुळे प्रसिद्ध असलेले आग्रा आता पर्यटनासोबतच डेस्टिनेशन वेडिंगसाठीही देशातील महत्त्वाचे केंद्र म्हणून पुढे येत आहे. गेल्या पाच वर्षांत शहरातील डेस्टिनेशन वेडिंग व्यवसायाचा मोठ्या प्रमाणात विस्तार झाला असून, सध्या या उद्योगाची वार्षिक उलाढाल सुमारे १ हजार ते १ हजार २०० कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. आगामी काळात हा व्यवसाय १ हजार ५०० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

ताजमहाल, आग्रा किल्ला आणि फतेहपूर सिक्री यांसारख्या जागतिक वारसा स्थळांमुळे आग्र्याला आधीपासूनच मोठ्या प्रमाणात देशी-विदेशी पर्यटक भेट देतात. आता याच पर्यटनाला विवाह पर्यटनाची जोड मिळत आहे. आलिशान हॉटेल्स, हेरिटेज स्थळे, ताजमहालचे आकर्षण आणि सुधारलेली कनेक्टिव्हिटी यामुळे देशातील विविध भागांतील कुटुंबे आग्र्याला विवाह सोहळ्यासाठी पसंती देत आहेत.

वर्षाला ७० ते ८० भव्य विवाह सोहळे

उत्तर प्रदेश वेडिंग इंडस्ट्रीज असोसिएशनच्या माहितीनुसार, आग्र्यातील डेस्टिनेशन वेडिंगचा व्यवसाय सध्या १ हजार ते १ हजार २०० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे. आगामी काळात तो १ हजार ५०० कोटी रुपयांचा टप्पा ओलांडू शकतो.

आग्र्यातील आलिशान आणि हेरिटेज हॉटेल्समध्ये दरवर्षी सुमारे ७० ते ८० मोठे विवाह सोहळे आयोजित केले जात असल्याचे सांगितले जाते. मुंबई, गुजरातसह देशातील विविध राज्यांमधील कुटुंबे तसेच परदेशातील भारतीय कुटुंबांकडूनही आग्र्याला पसंती मिळत आहे.

देशातच भव्य विवाह सोहळे आयोजित करण्याच्या ‘Wed in India’ आवाहनामुळेही देशातील विविध पर्यटनस्थळांकडे डेस्टिनेशन वेडिंगसाठी पाहण्याचा कल वाढला आहे. त्याचा फायदा आग्र्यासारख्या ऐतिहासिक शहरांना होत आहे.

दिल्लीपासून जवळ, कनेक्टिव्हिटीही मजबूत

काही वर्षांपूर्वी दिल्लीहून आग्र्याला पोहोचण्यासाठी मोठा वेळ लागत होता. मात्र यमुना एक्सप्रेसवेमुळे दिल्ली आणि नोएडाहून आग्रा गाठणे अधिक सोपे झाले आहे. त्यामुळे विवाह सोहळ्यासाठी देशाच्या विविध भागांतून येणाऱ्या पाहुण्यांसाठीही आग्रा अधिक सोयीचे ठरत आहे.

जेवर आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या विकासामुळे भविष्यात आग्र्याच्या विवाह पर्यटनाला आणखी चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. देश-विदेशातून येणाऱ्या पाहुण्यांसाठी विमानसेवा आणि रस्ते वाहतुकीची उपलब्धता हा डेस्टिनेशन वेडिंग उद्योगासाठी महत्त्वाचा घटक ठरत आहे.

आग्रा हॉटेल अँड रेस्टॉरंट ओनर्स असोसिएशनच्या माहितीनुसार, शहरात सुमारे ५५० ते ६०० लहान-मोठी हॉटेल्स आहेत. गेल्या काही वर्षांत लक्झरी आणि हेरिटेज हॉटेल्सची संख्याही वाढली आहे. त्यामुळे मोठ्या विवाह सोहळ्यांसाठी निवास, मेजवानी आणि कार्यक्रमांच्या आयोजनाच्या सुविधा उपलब्ध होत आहेत.

ताजमहालच्या पार्श्वभूमीवर प्री-वेडिंग शूटची क्रेझ

आग्र्याच्या डेस्टिनेशन वेडिंगचे सर्वांत मोठे आकर्षण म्हणजे ताजमहाल. अनेक कुटुंबे विवाह सोहळ्यासोबतच प्री-वेडिंग आणि पोस्ट-वेडिंग फोटोशूटसाठी आग्र्याची निवड करत आहेत. ताजमहालच्या पार्श्वभूमीवर छायाचित्रण करण्याची मागणी वाढली आहे.

याशिवाय आग्र्यातील हेरिटेज हॉटेल्स आणि ऐतिहासिक वास्तू विवाह सोहळ्यांना शाही स्वरूप देतात. पाहुण्यांसाठी आग्र्याची स्थानिक खाद्यसंस्कृतीही आकर्षणाचा भाग ठरत आहे. प्रसिद्ध पेठा, चाट तसेच नवाबी आणि मुघलाई पदार्थ विवाह मेन्यूमध्ये समाविष्ट केले जात आहेत.

‘वेडिंग सिटी’ म्हणून विकसित करण्याची मागणी

आग्र्यातील वाढता डेस्टिनेशन वेडिंग व्यवसाय पाहता शहराला अधिकृतपणे ‘वेडिंग सिटी’ म्हणून विकसित करण्याची मागणीही पुढे येत आहे. उत्तर प्रदेशला ‘वेडिंग स्टेट’ म्हणून विकसित करण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा, टास्क फोर्स किंवा मंत्रालयाची गरज असल्याचे काही वेडिंग प्लॅनर्सकडून मांडले जात आहे.

डेस्टिनेशन वेडिंगचा फायदा केवळ हॉटेल व्यवसायालाच होत नाही. सजावटकार, केटरिंग व्यावसायिक, वाहतूकदार, मेकअप आर्टिस्ट, छायाचित्रकार, इव्हेंट मॅनेजमेंट कंपन्या आणि स्थानिक कारागिरांनाही यामुळे काम मिळते.

ताजमहालच्या संवेदनशील पर्यावरणीय परिसरामुळे प्रदूषणकारी उद्योगांवर निर्बंध असलेल्या आग्र्यासाठी पर्यटन आणि विवाह उद्योग रोजगारनिर्मितीचा महत्त्वाचा पर्याय ठरत आहे. त्यामुळे ताजमहालच्या शहराची ओळख आता केवळ प्रेमाचे प्रतीक म्हणून नव्हे, तर देशातील वेगाने विकसित होणारे डेस्टिनेशन वेडिंग केंद्र म्हणूनही निर्माण होत आहे.