पीसीओएस, स्थूलता आणि वंध्यत्व हे तिघेही एकमेकांशी इतके जवळचे संबंध ठेवतात, की एकावर परिणाम झाला, की बाकी दोघांवरही होतो. हे एक प्रकारचे ‘हार्मोनल मेटाबोलिक त्रिकूट’ आहे, जे लाखो महिलांच्या प्रजनन, मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर परिणाम करतं..या लेखात आपण हे त्रिकूट का आणि कसं तयार होतं, त्यामागचं विज्ञान, परिणाम आणि योग्य उपाययोजना याचा सखोल आढावा घेणार आहोत.1) स्थूलतेचा पीसीओएसवर प्रभावचरबी पेशींमधून अतिरिक्त अँड्रोजेन्स (पुरुष हार्मोन्स) तयार होतात, त्यामुळे मासिक पाळी अनियमित होते. ओव्ह्युलेशन होत नाहीअंडाणू तयार होत नाहीतवंध्यत्व .2) पीसीओएसमुळे लठ्ठपणा वाढतोइन्सुलिन रेझिस्टन्स वाढते. चरबी शरीरात अधिक साठते. वजन वाढते, विशेषतः पोटाभोवती3) दोघांमुळे वंध्यत्व होण्याची शक्यता दुपटीने वाढतेमेटाबोलिक दुष्टचक्रस्थूलताइन्सुलिन रेसिस्टन्सपीसीओएसहार्मोनल असंतुलनओव्ह्युलेशन बंदवंध्यत्वनैराश्यभावनिक खाणंअधिक स्थूलता .पीसीओएस व वंध्यत्व : वैज्ञानिक दृष्टिकोनहार्मोनल इंबॅलन्सअँड्रोजेन्स वाढअंडाणू न बनणेLH:FSH असंतुलनअंडाशयात सिस्ट्स तयार होतात प्रोजेस्टरॉन कमीगर्भ टिकत नाही .Ovarian Dysfunctionअंडाशयात फॉलिकल्स तयार होतात पण ते फुटत नाहीत, त्यामुळे गर्भधारणा होत नाहीEndometrial Impactगर्भाशयाचे अस्तर जास्त जाड होऊन गर्भासाठी योग्य राहत नाहीत्रिकूटाची ओळख करून देणारी लक्षणेमासिक पाळी नित्यनेमाने येत नाही. ओव्ह्युलेशन होत नाही. चेहऱ्यावर आणि शरीरावर अति केस. मुरूम, केस गळणे. पोट वाढणे. गर्भधारणेत अडचण. नैराश्य, आत्मसंतोष कमी होणे..नैतिक व सामाजिक प्रभाववंध्यत्वामुळे वैवाहिक तणाव. स्वतःच्या शरीराविषयी असमाधान. आत्मविश्वास गमावणे. मानसिक आरोग्य बिघडणे..उपाय आणि व्यवस्थापनतीनही बाबींसाठी एकाच वेळी उपाय शक्य आहेत.वजन कमी करणे : पाच-दहा टक्के वजन घटल्यासच ओव्ह्युलेशन पुन्हा सुरू होतो. पीसीओएसची लक्षणं कमी होतात. गर्भधारणेची शक्यता वाढतेआहार सुधारणा : लो-ग्लायसेमिक आहार. साखर, प्रोसेस्ड फूड, ट्रान्स फॅट बंद. फायबरयुक्त, प्रथिनंयुक्त आहारनियमित व्यायाम : दररोज ३०–४५ मिनिटं चालणे, योग, स्ट्रेंथ ट्रेनिंग. शरीरातील इन्सुलिनचा प्रतिसाद सुधारतो.तणाव नियंत्रण : ध्यान, योग, समुपदेशन. सपोर्ट ग्रुप्सऔषधोपचार :हार्मोनल थेरपी, मेटफॉर्मिन. क्लॉमीफीन/ लेट्रोजोल (ओव्ह्युलेशन स्टिम्युलेशनसाठी) आवश्यक असल्यास आयव्हीएफ .रुग्ण अनुभव उदाहरण‘मी पीसीओएसमुळे ४ वर्षे गर्भधारणा करू शकले नाही. वजन ८ किलो कमी केल्यावर माझी पाळी नियमित झाली. फक्त आहार आणि योगाने मी नैसर्गिकरीत्या गर्भवती झाले.’.सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.
