Asha Bhosle : स्वरनक्षत्र निमाले! आशा भोसले यांचे निधन, मुंबईत आज अंत्यसंस्कार

मुंबई - भारतीय संगीताच्या क्षितिजावर आठ दशके देदीप्यमान राहिलेले स्वरनक्षत्र आज निमाले. आवाजात स्वरांचे चांदणे, सुरांत भावनांचा अथांग सागर आणि गाण्यांतून आयुष्याच्या असंख्य छटा उलगडणाऱ्या ज्येष्ठ गायिका आशा भोसले (वय ९३) यांचे येथे निधन झाले..शास्त्रीय संगीताचा गांभीर्यपूर्ण पाया ढळू न देता, आशा भोसले यांनी सुगम संगीतातील अल्लडपणा आणि ठसका सहजतेने पेलला. त्यांच्या स्वरात असलेली ‘विद्युल्लता’ ही विरहाच्या गाण्यांत हळवी होत असे आणि नृत्याच्या तालावर बेधुंद होऊन बरसत असे. गझलेतील कोमलता, लावणीतील मिश्कीलपणा, भावगीतातील आर्त ओलावा असा प्रत्येक शब्दाला त्यांनी स्वरांचा सुगंध दिला. बालगीतांपासून पॉपपर्यंत आणि नाट्यगीतांपासून लावण्यांपर्यंत, असे ‘वैविध्य’ शब्दाचे मूर्तिमंत रूप त्यांनी दाखविले. तब्बल वीस भाषांतील १२ हजारांहून अधिक गीतांचा अफाट वारसा मागे ठेवून तेजस्वी ‘आशापर्व’ काळाच्या पडद्याआड गेले..आशा भोसले यांना शनिवारी हृदयविकाराचा झटका आला होता. त्यामुळे त्यांनी ब्रीच कँडी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. उपचार सुरू असतानाच त्यांची प्राणज्योत मालविली. त्यांचे पार्थिव उद्या (ता. १३) लोअर परळ येथील निवासस्थानी सकाळी १०.३० ते दोन या वेळेत अंत्यदर्शनासाठी ठेवण्यात येणार आहे. त्यानंतर सायंकाळी चार वाजता शिवाजी पार्क येथे त्यांच्यावर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात येतील.त्यांच्या मागे मुलगा आनंद, सून, नातवंडे आणि उषा मंगेशकर, मीना खडीकर, हृदयनाथ मंगेशकर ही भावंडे असा परिवार आहे..काळाच्या प्रवाहाची नाडी त्यांनी अचूक ओळखली होती. बदलत्या वाद्यांच्या आणि पाश्चात्त्य संगीताच्या लयीत स्वतःच्या भारतीय स्वराला तितक्याच सामर्थ्याने मिसळून, त्यांनी हिंदी चित्रपट संगीताला एक आधुनिक आणि जागतिक चेहरा मिळवून दिला.सांगलीच्या सांस्कृतिक वातावरणात आठ सप्टेंबर १९३३ रोजी जन्मलेल्या आशा भोसले यांना संगीताचा वारसा लाभला तो वडील दीनानाथ मंगेशकर यांच्याकडून. आशा भोसले यांचा जीवनप्रवास संघर्ष, जिद्द आणि आत्मविश्वास यांचा संगम होता. वयाच्या अवघ्या दहाव्या वर्षापासून गायनाला सुरुवात करताना, त्यांनी मंगेशकर घराण्याचा वारसा आपल्या असामान्य प्रतिभेने जगभरात पोहोचवला..ज्येष्ठ भगिनी लता मंगेशकर यांच्या प्रचंड लोकप्रियतेच्या सावलीतून बाहेर पडत त्यांनी स्वतःचा वेगळा आवाज सिद्ध केला. त्यासाठी त्यांनी प्रयोगशीलतेचा मार्ग स्वीकारला. त्यांनी एक हजाराहून अधिक चित्रपटांमध्ये २०हून अधिक भाषांत १२ हजारांहून अधिक गाणी गायली. त्यांच्या या अतुलनीय कामगिरीची नोंद ‘गिनेस बुक’मध्ये करण्यात आली.संगीतकार ओ. पी. नय्यर यांच्या संगीतातून त्यांच्या आवाजाला वेगळी ओळख मिळाली. पुढे आर. डी. बर्मन यांच्या सहवासात त्यांनी आधुनिक लयी, पाश्चात्त्य धाटणी आणि भारतीय भावविश्व यांचा अप्रतिम संगम घडविला. कॅबरे, गझल, भावगीत, लावणी, लोकसंगीत किंवा प्रेमगीते असा प्रत्येक प्रकार त्यांच्या कंठात नव्याने जन्म घेत असल्याची अनुभूती रसिकांना मिळत राहिली. प्रत्येक पिढीने त्यांना आपल्या काळाची गायिका म्हणून त्यांना स्वीकारले..ओ. पी. नय्यर यांच्यापासून ते आर. डी. बर्मन आणि ए. आर. रेहमान यांच्यापर्यंत संगीतकारांच्या प्रत्येक पिढीसाठी आशा भोसले या ‘आवडती गायिका’ राहिल्या. ‘दम मारो दम’, ‘पिया तू अब तो आजा’, ‘चुरा लिया है तुमने जो दिल को’, ‘इन आँखों की मस्ती’ यांसारखी त्यांची गाणी आजही तितकीच ताजी वाटतात. मराठी चित्रपटसृष्टीशी त्यांचे नाते अत्यंत जिव्हाळ्याचे होते.‘चांदणे शिंपीत जाशी’, ‘आज कुणीतरी यावे’, ‘उषःकाल होता होता’, ‘एका तळ्यात होती’, ‘केव्हा तरी पहाटे’, ‘गोमू संगतीनं’, ‘रुपेरी वाळूत’, ‘जांभूळ पिकल्या झाडाखाली’, ‘दिसं जातील दिसं येतील’, ‘बुगडी माझी सांडली गं’, ‘या रावजी बसा भावजी’ यासारखी शेकडो मराठी गाणी आजही रसिकांच्या स्मरणात आहेत..संगीतक्षेत्रातील अतुलनीय कामगिरीबद्दल त्यांना असंख्य पुरस्कार मिळाले आहेत. भारत सरकारने त्यांना २००८ मध्ये ‘पद्मविभूषण’ देऊन गौरविले आहे, तसेच भारतीय चित्रपटसृष्टीतील मानाचा समजल्या जाणाऱ्या ‘दादासाहेब फाळके’ पुरस्काराने त्यांना गौरविले आहे. महाराष्ट्र सरकारने त्यांना ‘महाराष्ट्र भूषण’ देऊन सन्मानित केले. याशिवाय राष्ट्रीय पुरस्कार, अठरा महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार आणि अनेक फिल्मफेअर पुरस्कारांनी त्यांचा सन्मान करण्यात आला आहे..सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.

Asha Bhosle : स्वरनक्षत्र निमाले! आशा भोसले यांचे निधन, मुंबईत आज अंत्यसंस्कार

Related Stories

Premium|Study Room : १२ हजारांहून अधिक गाण्यांची जादूगार आशा भोसले; मंगेशकर परंपरेतून जागतिक कीर्तीपर्यंतचा प्रवास

Asha Bhosle : अष्टपैलू आशा

Asha Bhosle : मी जगते नदी होऊन!

Asha Bhosle : स्वरस्वामिनी आशा...