Navratri 2022 : शक्तीचे अखंड रूप असलेली नवदुर्गा श्री लक्ष्मी

पुणे : कोल्हापूरातील शाहू क्लॉथ मार्केट समोर मटण मार्केट शेजारी महाराष्ट्र शासनाचे वजन-मापे कार्यालयाच्या परिसरामध्ये श्री लक्ष्मी देवीचे हे प्राचीन मंदीर आहे.नवदुर्गा परिक्रमेतील नववी देवी श्री लक्ष्मी आहे. सर्वसामान्य स्त्री देवता म्हणजे देवी असा समज आहे. शिवपत्नी पार्वतीदेखील देवी म्हणून ओळखली जाते. नवदुर्गापैकी एक दुर्गा म्हणून प्रसिद्ध असलेली श्री लक्ष्मी दोन हात उंचीची बैठी मूर्ती आहे. मूर्ती चर्तुभुज असून सुंदर आहे. मूर्तीला अनेक भक्तांनी शेंदूरलेपन केले आहे. मूर्तीजवळ दगडामध्ये कोरलेले दोन हत्ती आहेत.

सर्व ऐतिहासिक, परलौकीक संपत्तीचे निर्मळ सागरस्वरूप देवता आहे. संपदा म्हणजे श्रीलक्ष्मी. ती सात्विक गुणांची प्रेरकशक्ती आहे. मायाशक्तीची व लक्ष्मी दोहांचे अखंड रूप म्हणजे लक्ष्मी देवी होय. अर्धनारी नटेश्वर हे रूप शिवशक्तीचे अखंडता आहे. विष्णू व शक्तीचे अखंड रूप म्हणजे श्रीलक्ष्मी. त्यामुळे देवतेच्या रूपामध्ये लक्ष्मीरूप आढळते. श्रावणमास व आश्वीनमासामध्ये अनेक भक्त याठिकाणी येतात.

पार्वती, उमा, गौरी, हरतालीका, जगदंबा अशी तिची विविध रूपे, तथापी दुष्टांच्या संहारासाठी ती चामुंडा, भैरवी अशा नावाने ओळखली जावू लागली. भद्रकाली, खतदंतीका हे तिचे उग्ररूप आहे. तर लक्ष्मी हे तिचे सात्विक व वैभवशाली रूप आहे. या देवीचे पूजन सर्वसुखभोग देणारे व मुक्ती देणारे आहे.अशी माहिती इतिहास अभ्यासक शरद तांबट यांच्या करवीर नवदुर्गा या पुस्तकात आहे.

या आहेत नवदुर्गा

कोल्हापुरात अंबाबाई मातेच्या दर्शनासोबतच नवरात्रीच्या काळात या नवदुर्गांचे दर्शन घेण्याची प्रथा आहे. यामध्ये एकांबिका (एकविरा देवी), मुक्तांबिका (गजेंद्रलक्ष्मी) पद्मांबिका (पद्मावती देवी), प्रियांगी देवी (फिरंगाई) , कमलजा (कमलांबिका देवी), महाकाली (कलांबिका देवी) , अनुगामिनी (अनुगाई देवी), गजलक्ष्मी (गजांबिका देवी), श्रीलक्ष्मी यांचा समावेश आहे.