सांगली ः कृष्णा नदीला पूर आलाय... महापूर येण्याची भिती आहे... पाणी 45 फुटांवर गेले की धोका पातळी ओलांडली म्हणायचं... 50 फुटांवर गेली की ठोका चुकला म्हणून समजा... 57 फुटांवर काय होते, ते गेल्यावर्षी साऱ्यांनी पाहिलेच... किती फूट वाढलंय... किती वाढेल हे कुठं तो पूल 90 वर्षे जुना आहे. त्याचं नाव आयर्विन पूल. या पुलाची आणि त्याला ज्यांचं नाव आहे, त्या लॉर्ड आयर्विन यांची गोष्ट फार कमी लोकांना माहिती आहे.
कृष्णा ही भारतातील प्रमुख नदी. या नदीला वारणा, पंचगंगा, दूधगंगा, येरळा, अग्रणी, कुडाळी, वेणा, कोयना, मोरणा, कडवी, शाली, कासरी, गरवाली अशा कित्येक उपनद्या मिळतात. तर या नदीला सन 1914 आणि सन 1916 साली प्रलयकारी महापूर आला होता. सांगलीचा इतिहास तसा उणापुरा दोनशे वर्षांचा. सहा गल्ल्यांची ही नगरी. त्यावेळी महापुरानंतर कृष्णा नदीवर पूल असायला हवी, अशी चर्चा समोर आली. तत्कालीन सांगली संस्थानाचे अधिपती चिंतामणराव अप्पासाहेब पटवर्धन दुसरे यांनी पुढाकार घेतला. इ.स. 1927 साली पुलाचे बांधकाम सुरु झाले आणि इ.स. 1929 साली ते पूर्ण झाले. संस्थानच्या खर्चातून तो बांधला गेला. भव्य आणि दिव्य असा हा पूल केवळ वाहतुकीची व्यवस्था बनून नव्हे तर सांगलीची शान बनून उभा राहिला. स्थापत्य कलेचा एक अत्यंत शानदार नमुना म्हणून तो ओळखला जातो. त्याला 90 वर्षे झाली, मात्र त्याची शान आजही तशीच कायम आहे. कारण, त्यामागचे कष्ट. त्याकाळचे प्रामाणिक अभियंते, कष्टाला वाहून देणारे मजूर... आज या पुलावरील फुटाफुटाची चिन्हे पाण्याची उंची दर्शवतात. त्यावर येथे पूर येणार की महापूर याचा अंदाज येतो. हा पूल कधीच पाण्याखाली गेला नाही, कदाचित जाणारही नाही.
या पुलाचे उद्‌घाटन झाले ते तत्कालीन व्हाईसराय लॉर्ड आयर्विन यांच्या हस्ते. त्यांचेच नाव या पुलाला देण्यात आले. 3 एप्रिल 1926 साली लॉर्ड आयर्विन यांची ब्रिटिश साम्राज्याचे भारतातील तिसावे व्हाईसराय आणि गव्हर्नर जनरल म्हणून नेमणूक करण्यात आली. ते सन 1931 पर्यंत भारतात होते. या काळात भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्याला वेग आला होता. सायमन कमीशन, पूर्ण स्वराज्याची मागणी, दांडी यात्रा, बॅ. जीना यांनी समोर आणलेले 14 मुद्दे आणि बऱ्याच गोष्टी लॉर्ड आयर्विन यांच्या कारकिर्दीत घडल्या. 1932 ला त्यांच्यावर नवी जबाबदारी सोपवण्यात आली. ते काही काळ ऑक्‍सफर्ड युनिव्हर्सिटीचे चॅन्सलर होते. 1959 ला त्यांचा मृत्यू झाला.
सकाळ+ चे सदस्य व्हा
ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.
