

Artificial Intelligence Security
esakal
लेखक : गौरव बाळे
आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या युगात कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात मानवनिर्मित बौद्धिक क्षमतेचा वापर वेगाने वाढत आहे. आज मानवी जीवनाचा प्रत्येक भाग या तंत्रज्ञानाने व्यापला आहे. सकाळी उठल्यापासून ते रात्री झोपेपर्यंत आपण नकळतपणे या नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर करत असतो. राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील आघाडीच्या वृत्तपत्रांनी प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या अहवालानुसार, हे तंत्रज्ञान जितके सोयीस्कर आहे, तितकेच ते मानवी माहितीच्या गोपनीयतेसाठी मोठे आव्हान ठरत आहे. सर्वसामान्य नागरिकांची वैयक्तिक माहिती, त्यांचे आर्थिक व्यवहार आणि त्यांच्या डिजिटल पाऊलखुणा या सर्वांची सुरक्षा आता धोक्यात आली आहे. तंत्रज्ञानाचा हा वाढता प्रसार आणि त्यासोबत येणारे धोके यांविषयी सखोल माहिती घेणे आजच्या काळात अत्यंत आवश्यक बनले आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता हे तंत्रज्ञान स्वतःहून शिकण्यासाठी आणि निर्णय घेण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर माहितीचा वापर करते. आपण इंटरनेटवर जे काही शोधतो, जे दूरध्वनी संदेश पाठवतो किंवा जे दूरचित्रवाणी कार्यक्रम पाहतो, त्या सर्व माहितीचा साठा या प्रणालींद्वारे केला जातो. एका अग्रगण्य राष्ट्रीय वृत्तपत्राच्या पाहणीनुसार, जगभरात दररोज अब्जावधी लोक विविध संकेतस्थळांचा वापर करतात आणि या माध्यमातून प्रचंड प्रमाणात विदा म्हणजेच माहिती गोळा केली जाते. ही माहिती जितकी जास्त असेल, तितकी ही प्रणाली अधिक अचूकपणे काम करते. परंतु ही माहिती गोळा करत असताना वापरकर्त्याची संमती घेतली जाते की नाही आणि त्या माहितीचा वापर कशासाठी केला जातो, हा सध्याचा सर्वात मोठा चिंतेचा विषय बनला आहे.
माहितीच्या गोपनीयतेचा प्रश्न आता केवळ वैयक्तिक राहिला नसून तो राष्ट्रीय चिंतेचा विषय बनला आहे. नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या एका विश्वासार्ह आर्थिक वृत्तपत्राच्या अहवालानुसार, गेल्या वर्षभरात डिजिटल माहिती चोरीच्या घटनांमध्ये चाळीस टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. यामध्ये लोकांचे वैयक्तिक दूरध्वनी क्रमांक, त्यांची बँक खात्यांची माहिती आणि अगदी त्यांचे ओळखपत्र क्रमांकदेखील चोरीला गेल्याचे समोर आले आहे. एका आंतरराष्ट्रीय संस्थेच्या सर्वेक्षणानुसार, जगातील सुमारे साठ टक्के लोकांना असे वाटते की त्यांच्या डिजिटल माहितीवर त्यांचे कोणतेही नियंत्रण राहिलेले नाही.