Premium|Zirah Bakhtar Chilkhat : संरक्षक आयुधांची विस्मृती: ५०० वर्षांच्या संघर्षातील सुरक्षा कवच!

Etymology and Significance of 'Ayudh : ‘आयुष्य जपणाऱ्या’ या अर्थाच्या ‘आयुध’ संज्ञेची उत्पत्ती सांगून, लेखात शिरस्त्राण (खुद, चिचक), चिलखत (कोठा, बख्तर, झिराह-बख्तर) आणि दस्तान यांसारख्या पारंपरिक भारतीय संरक्षक आयुधांच्या रचनेची आणि प्रकारांची माहिती दिली आहे, तसेच आग्नेयास्त्रांमुळे (Firearms) त्यांचा वापर कसा कमी झाला हे स्पष्ट केले आहे.
Zirah Bakhtar Chilkhat

Zirah Bakhtar Chilkhat

esakal

Updated on

गिरिजा दुधाट - dayadconsultancies@gmail.com

परवा लेख लिहायला बसले आणि मनात विचार आला की, या वेळी कशावर लिहूया? तोफा...की वाघनखं, की माडू? नको, एखाद्या भूज किंवा हलदाईवर वगैरे लिहूया! तेवढ्यात मागून कोणी तरी हटकलं. मी दचकून वळून पाहिलं, तर मागे ‘ते’ उभे होते, लहान-मोठे..बरेच जण होते! मी विचारलं, ‘‘काय आहे?’’ तर एका सुरात म्हणतात कसे, ‘‘सदर संपायला आलं, तरी आमची आठवण नाही की काय? आम्ही काय घोडं मारलंय! मुळात आम्ही मारणारे नाहीच, आम्ही तर युद्धात तारणारे!’’ ती होती संरक्षक आयुधं!

शस्त्रं आणि संरक्षक आयुधं यांचं नातं म्हणजे शतकानुशतकांचा उंदीर-मांजराचा खेळ. खूप चांगल्या शस्त्रापासून युद्धभूमीत संरक्षण करण्यासाठी अजून चांगलं संरक्षक आयुध बनवायचं आणि खूप चांगलं संरक्षक आयुध भेदण्यासाठी अजून चांगलं शस्त्रं बनवायचं अशी साखळी वर्षानुवर्षे चालू आहे! ‘संरक्षक आयुधं’ या श्रेणीमध्ये विविध प्रकारची चिलखतं, शिरस्त्राणं, बाजूबंद, खोगी, राक अशा आयुधांचा समावेश होतो.

Loading content, please wait...

Related Stories

No stories found.
Marathi News Esakal
www.esakal.com