

Shifting Dynamics of Modern Global Geopolitics
esakal
गेल्या आठवड्यात एअर फोर्स वनचे विमान बीजिंगमध्ये उतरले, तेव्हा तो केवळ एक नियमित राजनैतिक दौरा नव्हता. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या चीन दौऱ्याने जगाला एक मोठा भू-राजकीय संदेश दिला.
अनेक वर्षांच्या व्यापारयुद्ध, तंत्रज्ञान निर्बंध, सामरिक स्पर्धा आणि परस्परविरोधी वक्तव्यांनंतरही अमेरिका चीनला जागतिक व्यवस्थेपासून वेगळे करू शकत नाही. चीन अमेरिकेचे आर्थिक शोषण करतो, असा आरोप करणारे ट्रम्प आता अशा महासत्तेचे प्रतिनिधित्व करत बीजिंगमध्ये पोहोचले होते, ज्याला आपल्या प्रमुख प्रतिस्पर्ध्यासोबत संवाद, समन्वय आणि सहअस्तित्व राखणे भाग आहे.
बीजिंगमधील स्वागताचे दृश्य अत्यंत प्रतीकात्मक होते. भव्य औपचारिक स्वागत, काळजीपूर्वक आखलेल्या बैठका आणि कूटनीतिक उबदारपणा हे मागील दशकभर अमेरिका–चीन संबंधांमध्ये दिसलेल्या तणावाच्या पूर्ण विरुद्ध होते. मात्र या औपचारिकतेच्या आड एक वास्तव दोन्ही देशांना स्पष्टपणे माहीत आहे ते म्हणजे, जागतिक अर्थव्यवस्था, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, तंत्रज्ञानातील नवोन्मेष आणि भू-राजकीय स्थैर्य हे अजूनही अमेरिका–चीन संबंधांवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. अनेक अर्थांनी ट्रम्प यांचा हा दौरा आधुनिक भू-राजकारणातील एक विरोधाभास अधोरेखित करतो. अमेरिका चीनशी स्पर्धा करू इच्छिते, पण त्याचवेळी जागतिक स्थैर्यासाठी चीनची आवश्यकता देखील मान्य करते.