Ambedkar on Democracy: The Real Preconditions India Must Remember
E sakal
Why Democracy Needs Equality, Opposition & Morality: Ambedkar Explained
पुण्यात ‘पूना डिस्ट्रिक्ट लॉ लायब्ररी’ येथे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी २२ डिसेंबर १९५२ रोजी केलेल्या भाषणाचा हा संपादित अंश. लोकशाही राज्यपद्धती व्यवहारात अर्थपूर्ण व्हावी, यासाठी ज्या पूर्ववर्ती शर्तींचा ऊहापोह बाबासाहेबांनी त्यांच्या विवेचनादरम्यान केला, त्याची प्रस्तुतता या घडीला प्रकर्षाने जाणवत आहे. त्यामुळेच हे विवेचन त्यांच्या जयंतीदिनी आवर्जून प्रसिद्ध करीत आहोत.
कोणत्याही प्रकारचा अडथळा नसताना लोकशाही शासनव्यवस्था कार्यरत व्हावी यासाठी ज्यांचे अस्तित्व आवश्यक आहे अशा पूर्ववर्ती शर्ती कोणत्या आहेत?
याच विषयावर काही विचार मांडण्याचा माझा मानस आहे. माझ्या मताप्रमाणे लोकशाहीच्या यशस्वी कामकाजाची पहिली शर्त म्हणजे समाजामध्ये भयानक विषमता असता कामा नये, पिळलेला वर्ग असता कामा नये, दडपलेला वर्ग असता कामा नये. ज्याला सर्व विशेषाधिकार आहेत, असा आणि जो केवळ ओझ्याचा बैल आहे, असा वर्ग, अशी स्थिती समाजात असता कामा नये.