स्मार्ट लोकांसाठी स्मार्ट मीटर! प्री पेड मीटरचा इतिहास, जाणून घ्या | Premium Article | Sakal
sakal

बोलून बातमी शोधा

स्मार्ट लोकांसाठी स्मार्ट मीटर! प्री पेड मीटरचा इतिहास, जाणून घ्या }
S+ स्मार्ट लोकांसाठी स्मार्ट मीटर! प्री पेड मीटरचा इतिहास, जाणून घ्या

स्मार्ट लोकांसाठी स्मार्ट मीटर! प्री पेड मीटरचा इतिहास, जाणून घ्या

पुणे : ‘जेवढा वापर, तेवढेच बील’ या दिशेने आता सर्वच गोष्टींची वाटचाल सुरू झाली आहे. अनावश्‍यक खर्च टाळण्यासाठीचा एक चांगला पर्याय म्हणून याकडे पाहिले जाते. जसे तुमच्याकडे प्री- प्रेड मोबाईल आहे. दर महिन्याला तुम्ही पैसे भरून रिचार्ज करता. जेवढे पैसे असेल, तेवढ्याच रिचार्ज करता.. आता अशा प्रकारे महावितरण देखील नागरीकांसाठी ही सुविधा आणू पाहत आहे. जेवढी वीज तुम्ही वापराला, तेवढेच वीजबिल भरा अथवा जेवढे पैसे तुम्ही भरले, तेवढीच वीज तुम्हाला उपलब्ध होईल. तुम्ही बाहेर गावी जाणार असाल, तर मीटर पूर्ण बंद राहिल. त्या काळातील तुम्हाला वीजबिल येणार नाही. एखाद्या महिन्यात तुमची आर्थिक अडचण आहे, तेव्हा तुम्ही वेगवेळ्या मार्गाने बचत करता. त्यामध्ये आता विजबीलाचा पर्यायाचा देखील समावेश करता येऊ शकतो.


वाढती थकबाकी, नादुरूस्त वीज मिटर, रिंडींगवरून निर्माण होणारा गोंधळ अशा अनेक तक्रारींचा सामाना नागरीकांना करावा लागतो. एवढेच नव्हे, तर नवीन वीजजोड घेण्यासाठी देखील किती त्रास सहन करावा लागतो, यांचा अनुभव प्रत्येकाला एकादा तरी आयुष्यात घ्यावा लागतो. असा अनुभव घेतलेल्यांची संख्या देखील मोठी आहे. याचा त्रास जसा तुम्हाला होतो. तसा काही प्रमाणात महावितरणला देखील सहन करावा लागत आहे. गेल्या दोन वर्षात कोरोनामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थीतीचा मोठा फटका महावितरणाला बसला आहे. अन्य राज्यांच्या तुलनेत महाराष्ट्रातील वीजेचे दर देखील जास्त आहेत. वीजबिलाच्या थकबाकीचा डोंगर उभा राहल्यामुळे महावितरण देखील आर्थिक चणचण जाणू लागली आहे. वीजनिर्मिती, वितरण आणि वसुली या गोष्टींसाठीचा महावितरणाला मोठा खर्च येतो. खर्चाच्या तुलनेत उत्पन्न मात्र घटत चालले आहे. त्यातच विजचोरी ही देखील महावितरणाची डोकेदुखी ठरत चालली आहे. या सर्व गोष्टींवर पर्याय म्हणून महावितरणने देखील आता घरगुती वीज ग्राहकांना स्मार्ट मीटर (प्री-पेड) उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय घेतला आहे. पुण्यासह मुंबई, नागपूर, औरंगाबाद यासारख्या मेट्रो सिटींमध्ये प्राथमिक स्तरावर हे स्मार्ट मिटर महावितरणकडून लवकरच उपलब्ध करून दिले जाणार आहे. त्यामुळे तुम्ही जेवढे पैसे भरणार, तेवढीच वीज वापरता येणार. नको असेल, तेव्हा मीटर रिचार्ज करणे थांबविता येणार आहे.

हेही वाचा: दहा हजार घोड्यांचा ‘जीव टांगणीला’

प्री पेड मीटरचा इतिहास (History of Prepaid Meter)


दहा ते बारा वर्षांपूर्वी पुणे शहरात प्रायोगिक तत्त्वावर या मीटरचा वापर महावितरणकडून करण्यात आला होता. धायरीसह काही भागात हे मीटर बसविण्यात आले होते. परंतु त्यावेळी मीटर रिचार्ज करण्यात येणाऱ्या अडचणी, नादुरूस्त मीटर बदलणे आणि नवीन प्री-पेड मीटर उपलब्ध करून देण्यास अनेक अडचणी महावितरणला आल्या. त्यामुळे ही योजना बंद पडली. पुन्हा पूर्वी प्रमाणेच महावितरणकडून मीटर बसविण्यास सुरवात करण्यात आली. मात्र गेल्या काही वर्षात तंत्रज्ञानात मोठे बदल झाले. पूर्वी पेक्षा अधुनिक तंत्रज्ञान असलेले मीटर बाजारात उपलब्ध आहेत. त्यामुळे याचा वापर करून खर्च कमी करण्याचा विचार महावितरकडून सुरू आहे. त्याचा एक भाग म्हणून प्रीपेड मीटरला पुन्हा चालना देण्याचा निर्णय महावितरणने घेतला आहे.


मोबाईलच्या सिम कार्ड वापराप्रमाणे प्रीपेड आणि पोस्टपेड रुपात हे स्मार्ट मीटर उपलब्ध असणार आहेत. त्यामुळे ग्राहकांना आपल्या वीज वापरावर नियंत्रण ठेवता येईल. वीज वापरानुसारच बिल येईल तसेच प्रि पेड मीटरमध्ये तर जितके पैसे जमा आहेत त्यानुसारच वीज वापरता येईल अशी ही योजना आहे.

परिणामी विजेची बचत होण्यास यामुळे फायदा होईल. स्मार्ट मीटरमुळे वीज बिल बिनचूक दिले जाणार आहे. मीटरमध्ये छेडखानी करून कुणी वीज चोरीचा प्रयत्न करीत असेल तर त्याची कल्पना मुख्यालयाला लगेच येऊन ती रोखणे शक्य होईल.यामुळे वीजचोरीस आळा बसेल. तसेच विजेचा काटकसरीने विवेकी वापर करण्याला प्रोत्साहन मिळेल. स्मार्ट मीटरमुळे दूरस्थ पध्दतीने माहितीची देवाणघेवाण आणि वीजभाराचे व्यवस्थापन अगदी कमीतकमी वेळेत करता येईल. याचा फायदा ग्रीडचे व्यवस्थापन स्मार्ट पध्दतीने करणे महावितरणाला शक्य होणार आहे. दूरस्थ पद्धतीने मीटर चालू किंवा बंद करता येणार आहे. तसेच एखाद्या दूरस्थ पद्धतीने बसून मीटरमध्ये संचित झालेला डेटा मुख्यालयात परिक्षणासाठी घेता येणार आहे.

हेही वाचा: दिवाळखोरीत निघालेल्या कंपनीची मालकी कशी होते हस्तांतरित?

ग्राहकांना होणारे फायदे पुढील प्रमाणे (Prepaid Meter benefits to Customers)

  • मोबाईलच्या सिम कार्ड वापराप्रमाणे प्रीपेड आणि पोस्टपेड रूपात हे स्मार्ट मीटर उपलब्ध होणार.

  • ग्राहकांना आपल्या वीज वापरावर नियंत्रण ठेवता येईल.

  • वीज वापरानुसारच बिल येईल.- प्री पेड मीटरमध्ये तर जितके पैसे जमा आहेत, त्यानुसारच वीज वापरता येईल.

  • विजेची बचत करून बिल आटोक्यात ठेवणे शक्य होणार.

  • स्मार्ट मीटरमुळे वीज बिल बिनचूक येईल.जाणार आहे.

  • वीजबिलातील चुकीचा त्रास कमी होणार

  • सर्वाजनिक सुट्टी अथवा सणासुदीला रिचार्ज संपला, तरी वीज पुरवठा खंडित होणार नाही.

महावितरणाला काय फायदा होणार (Prepaid Meter benefits to MSEDCL)

  • स्मार्ट मीटरमुळे माहितीची देवाणघेवाण आणि वीजभाराचे व्यवस्थापन अगदी कमीतकमी वेळेत करता येईल.

  • याचा फायदा ग्रीडचे व्यवस्थापन स्मार्ट पद्धतीने करत येणे शक्य होणार

  • दूरस्थ पद्धतीने मीटर चालू किंवा बंद करता येईल, ज्यामुळे खर्चावर नियंत्रण येईल.

  • मीटरमध्ये संचित झालेला डेटा मुख्यालयात परिक्षणासाठी घेतला जाऊ शकतो.

  • थकबाकी आणि वसुलीची कटकट बंद होण्यास मदत

  • रिडींगबाबतच्या तक्रारी कमी होतील.

    महावितरणाला ॲडव्हॉन्स बिल मिळणार-वीजचोरी आळा बसेल.

  • वीजमिटरमध्ये छेडछाड केल्यास त्वरित कळणार

  • वीजबिल भरणा केंद्रांची गरज राहणार नाही-वीजबिलाबाबतच्या तक्रारी कमी होतील.

Read Latest Marathi News Headlines of Maharashtra, Live Marathi News of Mumbai, Pune, Politics, Finance, Entertainment, Sports, Jobs, Lifestyle at Sakal. To Get Updates on Mobile, Download the Sakal Mobile App for Android & iOS.
सकाळ आता सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर. ताज्या घडामोडींसाठी टेलिग्राम, फेसबुक, ट्विटर, शेअर चॅट आणि इन्स्टाग्रामवर आम्हाला फॉलो करा तसेच, आमच्या YouTube Channel आजच Subscribe करा.”