Economics Concepts Explained
esakal
अर्थशास्त्राच्या परिघातल्या काही संज्ञा अनेकदा आपल्या कानांवर पडलेल्या असतात. आपण रोजच्या आयुष्यात त्या वापरतही असतो. पण अनेकदा त्या संज्ञांचा ‘अर्थ’ आणि त्या आपल्या आयुष्यावर नेमका कसा परिणाम करतात, हे आपल्याला सहजी समजत नाही. या सदराच्या निमित्ताने करून घेऊ या अर्थशास्त्रातल्या काही सोप्या व नेहमीच्या, तर काही क्लिष्ट पण महत्त्वाच्या संकल्पनांची तोंडओळख...
काही वर्षांपूर्वी केवळ १०० रुपयांत आठवड्याचा भाजीपाला मिळायचा. आज तितक्याच पैशांत दोन-तीन भाज्या घेतानाही विचार करावा लागतो, हा अनुभव आपल्यापैकी जवळपास प्रत्येकानं घेतलेला आहे. इथं एक थोडा अस्वस्थ करणारा प्रश्न विचारायला हवा. खरंच सगळं महाग झालं आहे की आपल्या पैशांची किंमत कमी झाली आहे?
अर्थबचतीबद्दल वेळोवेळी चर्चा केली जाते. पण बचतीचा खरा अर्थ समजून घ्यायचा असेल, तर एक मूलभूत गोष्ट लक्षात घ्यावी लागते. बचत ही केवळ रकमेची नसते, ती त्या पैशांच्या खरेदीमूल्याचीही असते. आणि हे खरेदीमूल्य वेळेनुसार, मुख्यतः महागाईमुळे बदलते. आधी १०० रुपयांत दहा वस्तू मिळायच्या, आज सात-आठच वस्तू मिळतात, यालाच आपण पैशाचे कमी झालेले मूल्य म्हणतो.
