Financial Empowerment of Indian Women
esakal
खरेदी... मग ती भाजीपाल्याची असो, किराणा असो किंवा अगदी गाडी, घर, दागिने अशा मोठ्या वस्तूंची असो त्याबाबतचा अंतिम शब्द घरातील महिलांचा असणार असं सर्वसाधारण समीकरण आहे. खरेदीबाबतच्या निर्णयांवर महिलांचा मोठा प्रभाव असतो. सुमारे ७० ते ८० टक्के निर्णय महिला घेतात. अलीकडच्या काळात महिला आर्थिकदृष्ट्या सक्षम झाल्यानंतर त्यांची निर्णयक्षमता आणि क्रयशक्तीही वाढली आहे. या बदलत्या सामाजिक प्रवाहातून ‘महिलाप्रधान ब्रँड’ ही संकल्पना उदयास आली असून, महिलांच्या गरजा, त्यांच्या आवडी-निवडी आणि त्यांच्या सक्षमीकरणाला केंद्रस्थानी ठेवून अनेक महिलाप्रधान ब्रँड तयार झाले आहेत. विशेष म्हणजे अनेक ब्रँड महिला उद्योजकांनी उभे केले आहेत. या ब्रँड्समुळे भारतीय महिलांना केवळ ग्राहक म्हणून नव्हे, तर उद्योजिका, निर्णयकर्त्या आणि प्रेरणास्थान म्हणूनही नवी ओळख मिळत आहे.
महिला ग्राहकवर्गाला केंद्रस्थानी ठेवून निर्माण झालेले महिलाप्रधान ब्रँड्स समाजात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. हे ब्रँड्स महिलांकडे केवळ ग्राहक म्हणून नव्हे, तर निर्णय घेणाऱ्या, नेतृत्व करणाऱ्या आणि बदल घडवणाऱ्या व्यक्ती म्हणून पाहतात. त्यामुळे महिलांच्या आत्मसन्मानात वाढ होते आणि त्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होण्याची प्रेरणा मिळते. याशिवाय अशा ब्रँड्समुळे बाजारपेठेत विविधता आणि समावेशकता वाढते. महिलांच्या वेगवेगळ्या गरजांना प्रतिसाद देणारी उत्पादने उपलब्ध होतात, ज्यामुळे ग्राहकांचा अनुभव अधिक समृद्ध होतो. आपल्या देशात अनेक महिला उद्योजकांनी महिलांसाठीचे मोठे ब्रँड्स उभे केले आहेत. यात नायका, बॅग इट, फॉरेस्ट इसेन्शियल इत्यादींचे नाव प्रामुख्याने घ्यावे लागेल. हे केवळ महिलांसाठीचे ब्रँड्स नाहीत, तर ते महिला उद्योजकांनी उभे केलेले ब्रँड्स आहेत. या ब्रँड्सनी गेल्या दशकात फॅशन, सौंदर्य आणि जीवनशैली क्षेत्रात मोठी क्रांती घडवून आणली आहे. भारतीय ग्राहकांमध्ये महिलांची खरेदीक्षमता आणि फॅशनविषयी जागरूकता वाढत असताना या महिला उद्योजकांनी या बदलाला व्यवसायाच्या संधीमध्ये रूपांतरित केले. या ब्रँड्सनी भारतीय महिलांच्या गरजांना प्राधान्य दिले आहे. त्याचबरोबर महिला उद्योजकतेला प्रोत्साहन देत मेड इन इंडिया संकल्पनेलाही बळ दिले आहे. डिजिटल कॉमर्समध्ये महिलांचा सहभाग वाढवला आहे. या ब्रँड्सच्या यशामुळे भारतात महिलांच्या नेतृत्वाखालील स्टार्टअप्सना नवी प्रेरणा मिळाली आहे. त्यामुळे या महिलाप्रधान ब्रँड्सचे महत्त्व केवळ महिलांसाठीच्या उत्पादनांची गरज पूर्ण करण्यापुरते नाही, तर विविध क्षेत्रातील बदलांसाठी मोलाची भूमिका बजावणारे आहे. ते भारतीय महिलांच्या बदलत्या ओळखीचे प्रतीक आहेत. सौंदर्य, फॅशन आणि आत्मविश्वास यांचा संगम घडवत त्यांनी भारतीय बाजारपेठेत महिलांच्या नेतृत्वाची ताकद सिद्ध केली आहे. आज या ब्रँड्समुळे भारतीय महिलांना केवळ ग्राहक म्हणून नव्हे, तर उद्योजिका, निर्णयकर्त्या आणि प्रेरणास्थान म्हणूनही नवी ओळख मिळत आहे.
