Solapur Bhuikot Fort History
esakal
सोलापूरचा भुईकोट नेमका कधी बांधण्यात आला, याबाबत निश्चित माहिती उपलब्ध नाही. या भुईकोटात असणारे कपिलसिद्ध मल्लिकार्जुन मंदिर, महाकालेश्वर मंदिर, शनी मंदिर, मुजाबाबा मंदिर, नागदेवतेची शिल्पं यावरून हा तो प्राचीन आहे, हे स्पष्ट होते. प्राचीन घटनांचा साक्षीदार म्हणून तो ओळखला जातो.
सोलापूर हे पश्चिम महाराष्ट्रातील अत्यंत महत्त्वाचे शहर. महाराष्ट्र, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशच्या सीमावर्ती भागात असणाऱ्या सोलापूर शहराला प्राचीन इतिहास आहे. सोळा गावांच्या समूहाला ‘सोळापूर’ ही ‘सोलापूर’ची एक व्युत्पत्ती सांगितली जाते. सोन्नलगे यावरूनच ‘सोलापूर’ हे नाव रूढ झाले, असे म्हटले जाते. मोगलकाळात याला ‘सन्दलापूर’; तर शिवकाळात ‘सोलापूर’ हे नाव रूढ झाले.
सोलापूर शहराला खूप मोठा प्राचीन वारसा लाभलेला आहे. सातवाहन, चालुक्य, राष्ट्रकूट, देवगिरीचे यादव, बहमनी, निजामशहा, आदिलशहा, मोगल, मराठा आणि इंग्रजांनी येथे राज्य केले. सोलापूर हे भारतातील महत्त्वाचे कापड उत्पादन केंद्र होते. एके काळी या शहराला ‘भारताचे मँचेस्टर’ म्हटले जात असे. सोलापुरी चादर, टॉवेल आणि कलात्मक कापड जगभर निर्यात होत असे. सोलापूरची शेंगा चटणी, सोलापूरची कडक भाकरी जगभर प्रसिद्ध आहे. १८५९ मध्ये सोलापूरला रेल्वे आली. चीनमध्ये जाऊन वैद्यकीय सुविधा देणारे डॉ. द्वारकानाथ कोटणीस हे सोलापूरचे सुपुत्र होते.
