Premium|Study Room : जालियनवाला बाग हत्याकांड; स्वातंत्र्यलढ्याला दिशा देणारी घटना

Jallianwala Bagh Massacre History : १३ एप्रिल १९१९ रोजी अमृतसरमधील जालियनवाला बागेत बैसाखी सण साजरा करण्यासाठी आणि शांततेत आंदोलन करण्यासाठी जमलेल्या निष्पाप भारतीयांवर जनरल डायरने केलेल्या अमानुष गोळीबाराने भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याला एक नवी आणि क्रांतिकारी दिशा दिली.
Jallianwala Bagh Massacre

Jallianwala Bagh Massacre

esakal

Updated on

लेखक : रमेश शिंगाडे

भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात अनेक घटना अशा घडल्या, ज्यांनी देशाच्या इतिहासावर खोलवर परिणाम केला. अशाच घटनांपैकी एक म्हणजे जालियनवाला बाग हत्याकांड. ही घटना केवळ एका ठिकाणापुरती मर्यादित नव्हती, तर तिने संपूर्ण देशाच्या मनात संताप, वेदना आणि स्वातंत्र्याची तीव्र इच्छा निर्माण केली. या घटनेमुळे ब्रिटिश सत्तेविरुद्धचा संघर्ष अधिक तीव्र झाला आणि स्वातंत्र्यलढ्याला नवी दिशा मिळाली.

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

पहिल्या महायुद्धानंतर भारतातील परिस्थिती अत्यंत कठीण झाली होती. युद्धामुळे आर्थिक अडचणी वाढल्या होत्या आणि लोकांमध्ये असंतोष निर्माण झाला होता. याच काळात ब्रिटिश सरकारने कठोर कायदे लागू केले, ज्यामुळे नागरिकांच्या स्वातंत्र्यावर मर्यादा आल्या. या कायद्यांमुळे लोकांमध्ये संताप वाढत गेला. पंजाबसारख्या प्रांतात परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण होती. स्थानिक नेत्यांना अटक करण्यात आली होती आणि शांततेत आंदोलन करणाऱ्या लोकांवर निर्बंध घालण्यात आले होते. त्यामुळे लोक मोठ्या संख्येने एकत्र येऊ लागले.

घटनेचा दिवस

१३ एप्रिल १९१९ रोजी अमृतसर शहरातील जालियनवाला बाग येथे हजारो लोक एकत्र जमले होते. या दिवशी बैसाखी सण असल्यामुळे अनेक लोक कुटुंबासह तेथे आले होते. काही लोक आंदोलनासाठी जमले होते, तर काही फक्त सण साजरा करण्यासाठी आले होते. या वेळी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी कोणतीही पूर्वसूचना न देता त्या ठिकाणी सैन्य पाठवले. जनरल डायरच्या आदेशानुसार सैनिकांनी जमावावर गोळीबार सुरू केला. बाहेर जाण्याचा मार्ग बंद असल्यामुळे लोकांना पळून जाण्याची संधी मिळाली नाही.

Loading content, please wait...
Marathi News Esakal
www.esakal.com