सावधान...! बिबट्या शहराच्या वेशीवर

अर्जुन शिंदे, आळेफाटा
बुधवार, 29 जानेवारी 2020

या ठिकाणी आढळल्यामुळे आश्‍चर्य
पुण्याच्या कोंढवा परिसरात वर्षभरापूर्वी बिबट्याने धुमाकूळ घातला होता. इंदापुरातील शेटफळगढे, कळस, रुई, लाकडी या परिसरात पाळीव प्राण्यांवर हल्ले केले आहेत. दौंड व हवेली तालुक्‍यातील नदी परिसरात बिबट्याचे दर्शन होत होते. काही दिवसांपूर्वी बिबट्याने पाटस परिसरात पुणे-सोलापूर महामार्ग ओलांडण्याचा प्रयत्न केला होता. त्यात त्याचा मृत्यू झाला होता. दौंड तालुक्‍यात सुमारे १४ बिबटे असण्याची शक्‍यता आहे. तसेच, बारामतीच्या एमआयडीसी परिसरात काही दिवसांपूर्वी बिबट्या दिसला. त्यानंतर तालुक्‍यातील काटेवाडी-कन्हेरी परिसरात बिबट्याचे अस्तित्व आहे. तसेच, हिंजवडी आयटी पार्कलगतच्या गावांमध्येही बिबट्याचे दर्शन घडत आहे.

जुन्नर, आंबेगाव, शिरूर, खेड या तालुक्‍यांसह जिल्ह्याच्या इतर भागांतही बिबट्याचा वावर वाढला आहे. बारामती, इंदापूर, दौंड या दुष्काळी पट्ट्यातही बिबट्या आढळू लागला आहे. मनुष्यवस्ती व जंगल यांच्या सीमारेषेवर बऱ्याचदा बिबट्याचा अधिवास असतो. मात्र, पुण्यासारख्या गजबजलेल्या शहरांच्या वेशीपर्यंत बिबट्याची धाव पोचली आहे.

ताज्या बातम्यांसाठी डाऊनलोड करा ई-सकाळचे ऍप

पूर्ण वाढ झालेल्या नर बिबट्याचे पाच ते दहा किलोमीटरच्या परिसरात स्वतःचे स्वतंत्र कार्यक्षेत्र असते. मात्र, बिबट्यांची संख्या वाढल्यावर त्यांचे कार्यक्षेत्रही विस्तारू शकते. मानवाने अमर्याद जंगलतोड करून बिबट्याच्या नैसर्गिक अधिवासावर अतिक्रमण केले आहे. विकासाच्या नावाखाली जंगलावर अतिक्रमण केले जात आहे. जंगल परिसरात माणसांची वर्दळ वाढली आहे. त्यामुळे बिबट्या गर्दीपासून दूर जाण्याऐवजी आणखी जवळ येऊ लागला आहे. एकेकाळी जुन्नर तालुक्‍यातील ऊसशेतीच्या पट्ट्यात आढळणाऱ्या बिबट्यांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत असून, त्यांच्या कार्यक्षेत्राचा परीघही विस्तारत आहे. ऊसशेतीच्या क्षेत्रात बिबट्याला सुयोग्य वातावरण व पाळीव प्राण्यांचे खाद्य मिळते. त्यामुळे त्याचे आयुष्यमान वाढले आहे. त्यांच्या नैसर्गिक मृत्यूचे प्रमाण कमी आहे. त्यामुळे बिबट्यांची संख्या वेगाने वाढत आहे.

पुणे : लोकसभा निवडणूकीत केले काम; अजूनही मिळाला नाही दाम

लोकसंख्या वाढल्यावर माणसांनी जसे कमी जागेतही परिस्थितीशी जुळवून घेतले, तसेच बिबट्याही परिस्थितीशी जुळवून घेतो. मात्र, संख्या वाढल्यास गर्दी होते. त्यामळे संघर्ष होतो. अशावेळी बिबटे एकमेकांच्या कार्यक्षेत्रात घुसखोरी करतात.
- डॉ. अजय देशमुख, पशुवैद्यकीय अधिकारी, बिबट निवारा केंद्र, माणिकडोह

पोलिस असल्याचे सांगत सख्ख्या बहिणींवर बलात्कार

बिबट्याचा जीवनकाल

  • बिबट्याच्या मादीचा गर्भधारणेचा काळ ९० ते १०५ दिवस. 
  • बिबट्या मादीकडून एका वेळेला १ ते ४ पिलांना जन्म.
  • बिबट्याचा बछडा तीन महिन्यांतच बाहेरचे अन्न (मांस) खातो.
  • बछडे मोठे होऊन स्वावलंबी झाल्यानंतर आईपासून होतात वेगळे.
  • साधारणपणे बिबट्याचा जीवनकाल पंधरा ते सतरा वर्षांचा. 

स्पष्ट, नेमक्या आणि विश्वासार्ह बातम्या वाचण्यासाठी 'सकाळ'चे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Web Title: Alert Leopard on pune city border