संजय मांजरेकर उवाच!

एकदिवसीय क्रिकेट हा टॉप ऑर्डर फलंदाजांसाठी सोपा प्रकार आहे. भारतीय क्रिकेटचा इतिहास चाळून पाहा... कसोटीत मधल्या फळीत खेळणारे फलंदाज एकदिवसीय प्रकारात टॉप थ्रीमध्ये फलंदाजी करण्यास अतिशय आग्रही असतात.- इति, संजय मांजरेकर.संजय मांजरेकर हे खरे तर त्यांचे वडील विजय मांजरेकर यांच्याप्रमाणे तंत्रशुद्ध आणि निडर फलंदाज होते. बेधडक वक्तव्याचा वसाही संजय यांनी त्यांच्या वडिलांकडून घेतलेला. आताच्या काळात सोशल मीडियामुळे एखाद्या शब्दाचीही चर्चा ठिणगीचे वणव्यात रूपांतर व्हावे, एवढ्या मोठ्या प्रमाणात होत असते.कधी कधी संजय मांजरेकर काडी टाकतात आणि आग लगेचच भडकते; पण आपल्या भूमिकेवर ते ठाम असतात. त्यांच्या दृष्टीने आपण जे बोलतो ते सत्य आणि आरसा दाखवणारे असते; परंतु अनेकवेळा अशा बेधडक वक्तव्यामुळे ते अडचणीतही येतात, रोषही ओढवून घेतात. सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात ट्रोलिंगचा सामना त्यांना करावा लागतो..प्रभावी शैलीमुळे समालोचनात मांजरेकर यांचा ठसा आहे; पण कधीकधी वादग्रस्त वक्तव्यामुळे त्यांना करार गमवावे लागलेले आहे. तरीही थांबतील ते संजय मांजरेकर कसले? न्यूझीलंडविरुद्ध कसोटीनंतर आता एकदिवसीय मालिकेत भारताला मालिका पराभवाच्या नाचक्कीचा सामना करावा लागला; परंतु हीच मालिका सुरू होण्याच्या आदल्या दिवशी मांजरेकर यांनी एक विधान केले.‘एकदिवसीय क्रिकेट हे टॉप ऑर्डर फलंदाजांसाठी (म्हणजेच सलामीवीर आणि तिसरा क्रमांक) यांच्यासाठी सोपा प्रकार आहे. भारतीय क्रिकेटचा इतिहास चाळून पाहा... कसोटीत मधल्या फळीत खेळणारे फलंदाज एकदिवसीय प्रकारात टॉप थ्रीमध्ये फलंदाजी करण्यास अतिशय आग्रही असतात; पण हेच फलंदाज कसोटीत मधल्या फळीत खेळतात..तेथे कधीही वरच्या क्रमांकावर खेळत नाहीत, म्हणूनच एकदिवसीय प्रकार हा टॉप थ्री फलंदाजांसाठी का सोपा आहे, हे तुमच्या लक्षात येईल,’ असे का? याचे विश्लेषण करताना मांजरेकर पुढे म्हणतात, ‘कसोटीत तीन ते चार स्लिप, एक-दोन गली असे क्षेत्ररक्षक तुमच्यासाठी तयार असते; परंतु एकदिवसीय प्रकारात क्षेत्ररक्षकांची अशी तटबंदी नसते.शिवाय, वेगवान गोलंदाजही तेवढ्या तावातावात गोलंदाजी करत नाहीत. त्यामुळे मधल्या फळीत खेळलेल्या युवराज सिंग, सुरेश रैना, महेंद्रसिंग धोनी यांचे कौतुक आहे, कारण संघ अडचणीत असताना या फलंदाजांबाबत आदर आहे.’.मांजरेकर यांनी कोणाचेही नाव घेतले नाही; पण त्यांचा रोख अर्थात विराट कोहलीच्या दिशेने होता. विराट हा कसोटीत चौथ्या क्रमांकावरचा फलंदाज; पण एकदिवसीय प्रकारात तो तिसऱ्या क्रमांकावर येतो. मुळात मांजरेकर यांनी अनेकदा विराट कोहलीवर अप्रत्यक्ष टीकाटिप्पणी केल्यामुळे चाहत्यांचा रोष ओढावून घेतलेला आहे.विराट आणि रोहित आता केवळ एकदिवसीय प्रकारात खेळतात. त्यामुळे त्यांचे अधूनमधूनच दर्शन होते तरीही ते भारतीय क्रिकेटचे केंद्रबिंदू आहेत. त्यामुळे अशा सुपरस्टार्सबाबत कोणीही वाकडेतिकडे शब्द ऐकून घेण्यास तयार नाहीत. परिणामी, पुन्हा एकदा टीकेचा टोला मांजरेकर यांना सहन करावा लागला..मुंबईत नुकत्यात झालेल्या एका कार्यक्रमात दिग्गज ऑफस्पिनर हरभजन सिंगला मांजरेकरांच्या या विधानाबाबत प्रश्न विचारला, त्यावर उत्तर देताना तो म्हणाला, ‘धावा करणे इतके सोपे असते तर सर्वांनी धावा केल्या असत्या. विराट कोहलीकडे कोणत्याही प्रकारात धावा करण्याची क्षमता आजही आहे. त्यामुळे मांजरेकर यांचे विधान किती गांभीर्याने घ्यायचे?’भारतीय क्रिकेट विराटमय असल्याने प्रत्येक जण मांजरेकर यांचा रोख विराटच्या दिशेने असल्याचा विचार करत आहे; पण महान फलंदाज सचिन तेंडुलकरही कसोटीत चौथ्या क्रमांकावर खेळायचा आणि एकदिवसीय प्रकारात सलामीला खेळायचा आणि कारकिर्दीच्या उत्तरार्धात त्याने या प्रकारातही भरपूर धावा फटकावल्या. वास्तविक सचिनचे अखेरचे आंतरराष्ट्रीय आणि एकूण १००वे शतक याच एकदिवसीय प्रकारातले आहे..२०११ मध्ये वानखेडे स्टेडियमवर या घरच्या मैदानावर विश्वकरंडक जिंकण्याचे स्वप्न पूर्ण होताच सचिन तेंडुलकर या प्रकारातून निवृत्त होईल, अशी चर्चा होती; पण सचिन पुढे खेळत राहिला आणि १६ मार्च २०१२ रोजी त्याने आशिया करंडक स्पर्धेत बांगलादेशविरुद्ध आपले अखेरचे शतक केले. हा सामना भारताने गमावला होता. कसोटी क्रिकेटमध्ये सचिनचे अखेरचे शतक त्या अगोदर १४ महिन्यांपूर्वी झळकलेले होते, यावरून सचिनसाठी एकदिवसीय प्रकार किती महत्त्वाचा होता, हे स्पष्ट होते.खरंच एकदिवसीय प्रकारात टॉप थ्री फलंदाजांसाठी धावा करण्यासाठी सोपा आहे? मांजरेकर यांच्या मते असेलही; पण शेवटी धावा थेट स्कोअरबूकमध्ये आपोआप वाढत नाहीत त्या खेळपट्टीवर उभे राहून कराव्याच लागतात. कसोटी आणि एकदिवसीय प्रकारात धावा करणे यात मोठा फरक आहे, हे निर्विवादच..नवा चेंडू मग तो लाल रंगाचा असो वा पांढऱ्या रंगाचा वातावरणानुसार आणि गोलंदाजांच्या क्षमतेनुसार तो स्विंग होणारच. कदाचित चार स्लिप आणि दोन स्लिप असा फरक असू शकेल; पण सर्वात महत्त्वाचे असलेला संयम त्याचाच हा खेळ आहे.कसोटीत खेळू की नको अशा द्विधा मनःस्थितीमुळे बाद होण्याची शक्यता वाढलेली आहे, एकदिवसीय प्रकारात पॉवर प्लेचा फायदा घेण्यासाठी बिनधास्त आक्रमक फटका मारता येऊ शकतो; पण हाच फटका चुकला की बाद होण्याचीही भीती असतेच..गेल्या रविवारी संपलेल्या भारत-न्यूझीलंड एकदिवसीय मालिकेवर दृष्टिक्षेप टाकला तर तीन सामन्यांत विराट कोहलीने एक शतक केले. एका सामन्यात ९३ धावा करताना तीन सामन्यांत मिळून २४० धावांचा पाऊस पाडला; मात्र रोहित शर्मा अपयशी ठरला. हाच विराट गतवर्षी त्याची अखेरची कसोटी मालिका ऑस्ट्रेलियात खेळला तेथे मात्र पाच सामन्यांत मिळून १९० धावाच करू शकला.यात पहिल्या सामन्यात केलेल्या नाबाद शतकाचा समावेश आहे. ते शतकही त्याने यशस्वी जयस्वाल आणि केएल राहुल यांनी केलेल्या द्विशतकी भागीदारीनंतर झळकले होते. मांजरेकर यांच्या विश्लेषणाचा विचार करता ही आकडेवारी बोलकी आहे. कसोटी क्रिकेटमध्ये उजव्या यष्टीबाहेरच्या चेंडूवर विराट कोहली अगदी सातत्याने बाद होत राहिला..त्याला हे कोडे अखेरपर्यंत सोडवताच आले नाही, एकदिवसीय प्रकारात चेंडू वाईड ठरण्याच्या भीतीमुळे उजव्या यष्टीबाहेरचा टप्पा गोलंदाज कायमस्वरूपी ठेवत नाहीत; परंतु या प्रकारात धावा वेगात करण्याची जबाबदारी असते. परिणामी, उंच फटका मारण्याच्या प्रयत्नात विकेट गमावली जाऊ शकते म्हणजे गोलंदाजाकडून नसली तरी स्वतःहून बाद होण्याची भीती असतेच.मांजरेकर हे सध्या समालोचन करत नसले तरी ते त्यांच्या विधानामुळे चर्चेत असतात. भारतीय क्रिकेट जाणकार असो की फॉलोअर्स असो प्रत्येकाला त्यांनी विचार करायला लावला आहे. मुळात द्विपक्षीय स्तरावर या एकदिवसीय प्रकाराची आता किती लोकप्रियता उरली आहे, हा प्रश्न आहे..विश्वकरंडक स्पर्धेचा अपवाद वगळता हा प्रकार कमी पाहिला जातो; पण रोहित शर्मा आणि विराट कोहली अगदी देशांतर्गत विजय हजारे करंडक राष्ट्रीय एकदिवसीय स्पर्धेसाठी मैदानावर असले तरी त्यांना पाहण्यासाठी तुफान गर्दी होते. ही नाण्याची आणखी एक बाजू टीआरपीसाठी ती तेवढीच मौल्यवान असते..सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.

संजय मांजरेकर उवाच!

Related Stories