Sudhir Patwardhan : शहरातील सामान्य माणसांना चित्रांत स्थान देणारे सुधीर पटवर्धन

हर्ष भटकळ- saptrang@esakal.com

वैद्यकीय शिक्षण घेतलेल्या सुधीर पटवर्धन यांना पेंटिंग करण्यासाठी खास विषय शोधावे लागले नाहीत. कलावंताने बदल नाकारायचा नाही, तर तो समजून घ्यायचा, या शहरात राहणाऱ्या जनतेच्या आयुष्यावर त्याचा परिणाम काय होतो? हे पाहायचे, असे ते सांगतात.

सुधीर पटवर्धन यांना पेंटिंग करण्यासाठी कधीही खास विषय शोधावे लागले नाहीत. फक्त आजूबाजूला चालू असलेल्या घटनांकडे बारकाइने पाहणे हे पुरेसे होते. शहरात रोजच हजारो घटना घडत असतात. ट्रेनसाठी वाट पाहणारे, दैनंदिन प्रवास करणारे, रस्त्याच्या कडेला विश्रांतीसाठी बसलेले कामगार, दवाखान्यात शांतपणे वाट पाहणारे रुग्ण. आपण बहुतेक जण यांच्याकडे एक नजर टाकतो आणि पुढे चालतो. सुधीर पटवर्धन गेली पन्नास वर्षे त्यांच्याकडे नीट लक्ष देत आहेत. या सततच्या निरीक्षणशक्तीमुळे ते देशातील एक माननीय चित्रकार मानले जात आहेत. त्यांची पेंटिंग ही भारतीय शहरांचा महत्त्वाचा दस्तऐवज मानली जातात. मोठमोठे प्रसंग आणि थोर माणसांची चित्रे न रंगवता ते सामान्य माणसांना रंगवतात. वर्ष १९८१ मधल्या ‘प्लेस फॉर पीपल’ प्रदर्शनानंतर एक मानकरी म्हणून त्यांनी माणसाच्या आकृतीस समकालीन भारतीय दृश्यकलेत मानाचे स्थान मिळवून दिले. ‘फक्त प्रेक्षणीय चित्र काढण्याऐवजी मी माझ्या अवतीभवती काय चाललंय, याबद्दल मला काही सांगायचं होतं.’या एका वाक्यात त्यांच्या एकूण कलाजीवनाचा परिचय होतो.