अगरबत्ती, अत्तरच्या कामी येणाऱ्या जिरेनियम पिकाची लागवड

अचलपूर (जि. अमरावती) : पारंपरिक पद्धतीने शेती करण्यापेक्षा कमी कष्टात जादा नफा मिळवून देणाऱ्या आधुनिक शेती करण्याकडे अचलपूर तालुक्यातील शेतकरी वळत आहेत. ज्यामध्ये आतापर्यंत विविध शेतकऱ्यांनी शतावरी, ड्रॅगन फ्रूटची यशस्वी शेती केली आहे. आता तर शेतकऱ्यांना ज्या पिकाचे नावही माहीत नाही, अशा औषधी वनस्पती जिरेनियम पिकाची शेती करण्याचे धाडस भूगाव येथील पवन ठाकरे या उच्चशिक्षित इंजिनिअर तरुणाने व वडील मधुकर ठाकरे या दोघा पितापुत्रांनी केले आहे.

पारंपरिक पिकांऐवजी काही तरी नवीन करण्याच्या उद्देशाने अचलपूर तालुक्यातील भूगाव येथील मधुकर ठाकरे यांचा उच्चशिक्षित मुलगा पवन ठाकरे या दोघा पितापुत्रांनी जिरेनियम शेतीचा पर्याय स्वीकारला. जिरेनियम ही एक औषधी वनस्पती आहे. या पिकाला कोणताही रोग होत नाही. त्यामुळे फवारणीचा खर्च कमी होतो. एकदा लागवड केल्यानंतर तीन वर्षे उत्पन्न मिळते. जिरेनियम वनस्पतीचे तेल परफ्यूम, अरोमा थेरपी, सौंदर्य प्रसाधनांमध्ये प्रामुख्याने वापरले जाते.

जिरेनियमला असलेला मूळचा सुगंध तेलातही उतरतो. त्यामुळे त्याला सौंदर्यप्रसाधने निर्मितीत मोठी मागणी असते. जवळपास १२ ते १३ हजार रुपये लिटर या दराने हे तेल विकले जाते. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जिरेनियम पिकाला वन्यप्राणी, पशुपक्षी यांच्यापासून काहीही धोका नाही. एखाद्या वेळेस बुरशीसारखा रोग पडला तर एखादी फवारणी केल्याने ते रोगमुक्त राहू शकते.

एकूण मागणीच्या फक्त दहा टक्के उत्पादन भारतात होत असल्याचे या क्षेत्रातील तज्ज्ञ सांगतात. या वनस्पतीची एकदा लागवड केल्यास किमान तीन-चार वर्षे उत्पादन मिळते. सदर पीक एका वर्षात तीनवेळा कापणीला येते. पुन्हा लागवड करण्याची गरजच नसल्याने शेतकऱ्यांना आर्थिक ताण येत नाही. विशेष म्हणजे हे पीक गवतवर्गीय असल्याने त्याला औषध व इतर खर्च फारच कमी प्रमाणात होतो.