

CM Mohan Yadav
esakal
मध्य प्रदेश सरकारच्या हवाई ताफ्याच्या आधुनिकीकरणाची तयारी सुरू आहे. सरकारच्या विमान वाहतूक संचालनालयाच्या निविदेत Bombardier Challenger 3500 विमानासोबत Airbus H160 हेलिकॉप्टरच्या संचालन आणि मनुष्यबळ सेवांचाही स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला आहे. त्यामुळे राज्याच्या हवाई ताफ्यात आधुनिक जेट आणि हेलिकॉप्टरचा समावेश करण्याची प्रक्रिया पुढे गेली आहे.
Challenger 3500 हे VVIP प्रवासासाठी वापरले जाणारे सुपर-मिडसाइज बिझनेस जेट आहे. उपलब्ध माहितीनुसार या विमानाची किंमत सुमारे रु. २३० कोटी आहे आणि ते कॅनडातून भारतात आणण्याची तयारी सुरू आहे. विमान दाखल झाल्यानंतर त्याची स्वतंत्र तांत्रिक आणि सुरक्षा तपासणी केली जाणार आहे.
राज्याच्या विद्यमान हेलिकॉप्टरचा वापर दीर्घकाळापासून होत असल्याने आधुनिक हेलिकॉप्टरचा समावेश करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. उपलब्ध वृत्तांनुसार नव्या Airbus H160 हेलिकॉप्टरची किंमत सुमारे रु. २२५ कोटी असल्याचे सांगितले जात आहे.
सरकारी निविदेत मात्र H160 आणि आधीपासूनच्या EC-155 B1 हेलिकॉप्टरसाठी ऑपरेशनल आणि मनुष्यबळ सेवा पुरवण्याचा उल्लेख आहे. त्यामुळे हेलिकॉप्टरच्या खरेदीसंदर्भातील अंतिम किंमत आणि इतर कराराचे तपशील अधिकृत कागदपत्रांनुसार पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
Airbus H160 हे आधुनिक ट्विन-इंजिन हेलिकॉप्टर असून त्याची रचना वेग, आराम आणि कमी आवाज यांचा विचार करून करण्यात आली आहे. या प्रकारच्या हेलिकॉप्टरमध्ये अत्याधुनिक एव्हिऑनिक्स आणि आरामदायी केबिनची सुविधा असते.
राज्य सरकारच्या ताफ्यात अशा हेलिकॉप्टरचा समावेश झाल्यास मुख्यमंत्री, मंत्री आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या दुर्गम भागातील प्रशासकीय दौऱ्यांसाठी त्याचा वापर करता येऊ शकतो. विशेषतः रस्त्याने पोहोचण्यास वेळ लागणाऱ्या भागांमध्ये हवाई वाहतुकीचा पर्याय उपयोगी ठरू शकतो.
मध्य प्रदेश सरकारने Challenger 3500 जेट खरेदीचा निर्णय यापूर्वीच घेतला आहे. २०२४ मध्ये मंत्रिमंडळाने राज्यासाठी हे विमान खरेदी करण्यास मंजुरी दिली होती. सध्याच्या माहितीनुसार हे विमान सप्टेंबर-ऑक्टोबर २०२६दरम्यान भारतात पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
विमान दाखल झाल्यानंतर त्याची तांत्रिक आणि सुरक्षा तपासणी करण्यात येणार आहे. या तपासणीसाठी सुमारे रु. २० लाख खर्च अपेक्षित असल्याचे वृत्त आहे. तपासणी पूर्ण झाल्यानंतरच विमान राज्य सरकारच्या सेवेत औपचारिकपणे दाखल केले जाणार आहे.
Challenger 3500 ची उड्डाण क्षमता सुमारे ६,२९० किलोमीटर असून कमाल वेग जवळपास ८७० किमी प्रतितास आहे. त्यात आधुनिक एव्हिऑनिक्स आणि VVIP प्रवासासाठी आरामदायी केबिनची सुविधा आहे.
नव्या विमान आणि हेलिकॉप्टरच्या संचालनासाठी प्रशिक्षित वैमानिक आणि तांत्रिक मनुष्यबळाची आवश्यकता आहे. यासाठी मध्य प्रदेशच्या विमान वाहतूक संचालनालयाने ऑपरेशनल आणि मनुष्यबळ सेवांसाठी निविदा काढली आहे. त्यात Challenger 3500, Airbus H160 आणि EC-155 B1 या तिन्हींसाठी वैमानिक आणि फ्लाइट डिस्पॅचरशी संबंधित पदांचा समावेश आहे.
नव्या विमानांचा प्रभावी वापर करण्यासाठी राज्यातील हवाई पायाभूत सुविधा मजबूत करण्याचीही गरज आहे. तुमच्या दिलेल्या माहितीनुसार १८ धावपट्ट्यांचा विस्तार आणि राज्यातील विविध भागांत हेलिपॅड उभारण्याचा आराखडा तयार करण्यात आला आहे.
मात्र, १८ धावपट्ट्यांच्या विस्तारासाठी रु. ४०० कोटींची तरतूद आणि प्रत्येक विधानसभा मतदारसंघात हेलिपॅड उभारण्याचा तपशील उपलब्ध अधिकृत निविदा स्रोतांमध्ये मला स्वतंत्रपणे पुष्टी करता आला नाही. त्यामुळे हे मुद्दे प्रस्तावित आराखडा म्हणूनच मांडणे अधिक योग्य ठरेल.
नव्या जेट आणि हेलिकॉप्टरच्या समावेशासोबत धावपट्ट्या, हेलिपॅड, वैमानिकांचे प्रशिक्षण आणि तांत्रिक मनुष्यबळ या सर्व बाबींची सांगड घातल्यास मध्य प्रदेशच्या सरकारी हवाई वाहतूक व्यवस्थेत मोठा तांत्रिक बदल होण्याची शक्यता आहे.
सकाळ+ चे सदस्य व्हा
ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.