Premium|Study Room : ही होर्मुझची सामुद्रधुनी का बरं इतकी महत्त्वची आहे?

सागर रेपाळे

होर्मुझची भौगोलिक रचना

होर्मुझचे आखात हे अरबी समुद्र आणि पर्शियन आखात यांना जोडणारी एक अत्यंत महत्त्वाचा सामुद्रधुनी आहे. हे इराण (उत्तरेस) आणि ओमान व संयुक्त अरब अमिराती (दक्षिणेस) यांच्यामध्ये स्थित आहे. ही सामुद्रधुनी इराण आणि ओमान यांना विभक्त करते आणि पर्शियन आखात ला गल्फ ऑफ ओमान व अरबी समुद्र शी जोडते. या सामुद्रधुनीची सर्वात अरुंद रुंदी सुमारे ३३ किमी आहे, मात्र जहाजांसाठीचा वाहतुकीचा मार्ग दोन्ही बाजूंनी फक्त सुमारे ३ किमी रुंद आहे.

जागतिक राजकारणातील भूमिका

होर्मुझचा आखात हा जगातील सर्वात भू-राजनैतिकदृष्ट्या संवेदनशील सामुद्रधुनींपैकी एक आहे. पर्शियन आखातातील सर्व देश सौदी अरेबिया, इराक, कुवेत, यूएई, कतार, बहरीन यांचा तेल निर्यातीसाठी हा एकमेव बाहेर पडण्याचा मार्ग आहे. नौदल दृष्टिकोनातून अमेरिका, चीन, भारत आणि इराण यांच्यासाठी तो अत्यंत महत्त्वाचा आहे.