अग्रलेख : क्रिकेटचे ‘बेनूर बाजीगर’!

पाकिस्तानी क्रिकेटला नव्या सहस्रकात येता येता ग्रहण लागले, ते बव्हंशी क्रिकेटबाह्य कारणांचे. ‘जिंकण्याची आस नाही, हारण्याची खंत नाही’ अशा बधिरावस्थेत पाकिस्तानचा क्रिकेट संघ पोचला असावा. निदान रविवारी कोलंबोत झालेल्या टी-२० विश्वकरंडकाच्या लढतीत पाकिस्तानी संघाने भारताकडून जो बेदम मार खाल्ला, त्यावरून तरी असेच वाटते..अर्थात सूर्यकुमार यादवच्या भारतीय संघाने, आपल्या देशवासीयांना हवाहवासा वाटणारा आणखी एक शानदार विजय हासिल केला, त्याबद्दल त्यांची पाठ थोपटायलाच हवी. पाकिस्तानी गोलंदाजीची पिसे काढत ७७ धावा कुटणाऱ्या इशान किशनला दाद द्यायला हवी. पण खऱ्या क्रिकेटरसिकाचे हृदय पाकिस्तानी क्रिकेटच्या अवस्थेकडे बघून किंचित हेलावते, हे खरेच.एकेकाळी याच पाकिस्तानचा संघ क्रिकेटविश्वातली महासत्ता बनून दिमाखाने फिरत होता. त्यांचे कर्दनकाळ गोलंदाज प्रतिस्पर्ध्यांना घाम फोडत होते. तेजतर्रार पाकिस्तानी तोफखान्यापुढे ऑस्ट्रेलिया, वेस्ट इंडिजचे तालेवार फलंदाज तिरपिटत होतेच; पण भारतीय क्रिकेट सितारेही काहीवेळा आपले तेज हरवून बसत होते..ऐंशी-नव्वदच्या दशकात आपला दमखम दाखवणाऱ्या पाकिस्तानी क्रिकेटला नव्या सहस्रकात येता येता ग्रहण लागले, ते बव्हंशी क्रिकेटबाह्य कारणांचे. मुख्यत: भारतविरोधी राजकारणाचे. दहशतवाद्यांच्या नादी लागण्याचे. अर्थव्यवस्थेची पर्वा न करता नको त्या अट्टहासापायी आत्मघात करणाऱ्या सत्ताधीशांचे.आपल्याच करंटेपणाने क्रिकेटपटूंचे वाटोळे करणाऱ्या पाकिस्तानी क्रिकेट मंडळाच्या स्वार्थांध, सत्तालोलुपतेचे, बेमुर्वत भ्रष्टाचाराचे. यात त्यांचे प्रथम दर्जाचे क्रिकेट होरपळलेच; पण संपूर्ण देशांतर्गत क्रिकेटचीही वाताहत सुरू झाली. हे सारे थांबवणारा कुणीही ‘माई का लाल’ आसपास नव्हता. पाहता पाहता पाकिस्तान क्रिकेटचे भजे झाले..वास्तविक पाकिस्तानचा क्रिकेट संघ हा काही कच्चा लिंबू नव्हे. चांगली गुणवत्ता असलेले अनेक क्रिकेटपटू त्यांच्या भात्यात आहेत. पाकिस्तानी गोलंदाजी आजदेखील थोडाफार नावलौकिक राखून आहे. इतर संघांशी चांगला मुकाबला करू शकणारा हा संघ, भारतीय संघाला सामोरा जाताना मैदानी चातुर्य, चपळता, लवचिकता, आक्रमकपणा हे सगळे आवश्यक गुण बहुधा पॅव्हेलियनमध्ये ठेवूनच जातो की काय, न कळे..टी-२० विश्वकरंडकात या उभय संघांमध्ये आजवर नऊ लढती झाल्या, त्यातील दुबईतील लढतीचा अपवाद वगळता सर्व लढतीत पाकिस्तानने नांगी टाकली. असे का घडत असेल? भारतीय संघातील खेळाडूंना उत्तम सुविधा मिळतात. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटचा अनुभव सतत गाठीला राहील, अशा मालिका सातत्याने खेळता येतात.आर्थिक सुबत्ताही पाकिस्तानच्या तुलनेत भारतात बरीच चांगली आहे. मुख्य म्हणजे चाहत्यांच्या पाठबळाचे अभेद्य कवच भारतीय खेळाडूंना नेहमीच लाभते. किंबहुना, हे लाखमोलाचे पाठबळ नसते, तर भारतीय क्रिकेट इतके बहरले नसते. यातले काही पाकिस्तानी क्रिकेटपटूंच्या नशिबी नाही. शिवाय भारत-पाकिस्तान लढत म्हटले की, त्याला युद्धाचे तापमान आपापत: प्राप्त होते..राष्ट्रभक्तीचे लोट वाहू लागतात. पाकिस्तानी फौजांचे कारनामे, दहशतवादी हल्ले, काश्मिरातील हिंसाचार, सरहद्दीवरच्या आगळीकी, पाकिस्तानी सत्ताधीशांच्या भारतविरोधी विषारी डरकाळ्या यातून पाकिस्तानातही विखारी वातावरण तयार होते. याचा थेट परिणाम क्रिकेटच्या खेळावर होत असतो.पण जो प्रखर राष्ट्रवाद भारतीय संघापाठीमागे आशीर्वादासारखा उभा असतो, तोच पाकिस्तानी क्रिकेटसाठी मात्र शाप ठरला आहे. भारतविरोधी प्रचारामुळे तेथील ‘अवाम’ म्हणजे लोकांमध्ये भलभलते गंड निर्माण झाले आहेत, असे दिसते. पाकिस्तानी क्रिकेटपटूंपुढे भारतीय खेळाडू बच्चे आहेत, एका ऑफस्पिनर उस्मान तारिकचा समावेश संघात झाला, याचा अर्थ आता भारतीय संघाची खैर नाही, अशी दर्पोक्ती ऐकू येते..उस्मान हे त्यांचे गुप्त अस्त्र होते म्हणे. प्रत्यक्षात भारतीय फलंदाजांनी त्याला धूप घातली नाही. मागल्या आशिया करंडकात जसप्रीत बुमराला तीन षटकार ठोकणाऱ्या साहिबजादा फरहानवर तर लंबीचवडी डॉक्युमेंटरी करण्यात आली होती. यावेळी पुन्हा ‘डॉक्युमेंटरी’ करण्याच्या गमजा खुद्द फरहाननेच मारल्या होत्या. प्रत्यक्षात पठ्ठ्या चौथ्या चेंडूवर शून्यावर बाद झाला!असले बरेच जोकर त्या संघात जमा झाले आहेत. म्हणूनच बहुधा सुनील गावस्कर यांनी समालोचन करताना खवचट टोमणा मारला. ते म्हणाले की, ‘भारत- पाकिस्तान लढतीत नाणेफेकीला महत्त्व असतंच. त्यामुळे पाकिस्तानी संघाला हे ठरवता येतं की धावांनी हरायचं की गडी राखून पराभूत व्हायचं!’.पाकिस्तानी संघाला ही हेटाळणी, मानभंग आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भोगावे लागतात, याला सर्वस्वी जबाबदार पाकिस्तान क्रिकेट नियामक मंडळ आणि तिथले स्वार्थांधळे राज्यकर्ते आहेत. जो देश गुणवत्तेची जोपासना न करता दहशतवाद्यांचा प्रतिपाळ करत बसतो, त्यांना हे नष्टचर्य येणारच. हनीफ मोहम्मद, आसिफ इक्बाल, अब्दुल कादिर, झहीर अब्बास, मियांदाद, इम्रान खान, वकार, शोएब आदींनी निर्माण करुन ठेवलेला पाकिस्तानी क्रिकेटचा संपन्न वारसा आता विलयाला गेला आहे..समोर उभा आहे, तो संघ गुणवान नाही असे नाही, पण त्याला शेंडाबुडखा उरलेला नाही. खरे तर ही शोकांतिकाच. भारत-पाकिस्तान लढती एकतर्फी होत राहिल्या तर कालांतराने रसिकही कंटाळणार, आणि राष्ट्रवादाच्या फोडणीचा झणकाही कमी होणार, हे ओघाने आलेच. तेवढ्यासाठी तरी पाकिस्तानच्या क्रिकेट संघाने थोडी उभारी धरायला हवी..सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.