ढिंग टांग : कबूतर जा जा जा…! (एक उडता निबंध)

कबुतरांमुळे रोगराईस आमंत्रण मिळते. श्वसनाचे विकार उद्भवतात. तथापि, मुंबई आणि अन्य भागातील कबुतरखान्यांचे उच्चाटन टप्प्याटप्प्याने करावे, हे ठीकच आहे. कां की, कबूतरखाने बंद केल्यास, दयाळू मुंबईकरांच्या भूतदयेवर जगणारी लाखो कबुतरे कुठे जातील? पंख असले म्हणून काही पक्षी सतत अस्मानात उडत नाहीत..त्यातून कबुतरांचा बराचसा काळ हा इमारतीचे सज्जे, वळचणी, खिडक्यांची तावदाने अशा सुरक्षितस्थळी (नको तितके) घुमण्यात अधिक जातो. खाण्यापिण्याच्या वेळी मात्र कबुतरखान्यात जाऊन यावे, हा त्यांचा परिपाठ आहे. कबुतरखाने या कबुतरांसाठी चालवण्यात येणाऱ्या खाणावळी आहेत. त्या अचानक बंद करण्याऐवजी इराणी रेस्तरांप्रमाणे टप्प्याटप्प्यानेच बंद केलेल्या बऱ्या. असो..वास्तविक कबूतर या पक्ष्याबद्दल आमचे मत तसे बरे नाही. तसे बरे नाहीच, पण असेही बरे नाही. पण भूतदया नावाची काहीएक गोष्ट असते. उडते टपाल खाते म्हणून कपोतकुळाने लौकिक मिळवला असला तरी या पक्ष्याचे वर्तन मात्र प्राचीन काळापासूनच अत्यंत आक्षेपार्ह आहे, हे कोणीही सांगेल.विशेषत: सार्वजनिक ठिकाणी असभ्य आणि अश्लील वर्तनाखातर दंडसंहितेच्या कलम क्रमांक २९४ अन्यये, तसेच बॉम्बे पोलिस ॲक्टान्वये (कलम ११०) तमाम कबुतरे शिक्षेस पात्र ठरतात. तथापि, काही कविमंडळींनी या पाखराचे नसते थेर माजवल्याने त्यास अकारण महत्त्व प्राप्त झाले..कबुतरास शांतीचे प्रतीक मानले जाते. हे तर भयंकर थोतांड आहे. ज्याने कोणी शांतीच्या नावाखाली शुभ्र कबुतरे पहिल्यांदा उडवली त्या इसमास पहिले गाठावे!! किंबहुना, कबुतराइतकी अशांतता कावळेदेखील माजवीत नाहीत. कावळे बरे!! जे काही करायचे ते एक डोळा चोरुन गपचूप करतात. स्वत:स अतिशय स्मार्ट समजणारा, परंतु, अंतर्यामी बावळट अशा व्यक्ती समाजात असतातच..राजकारणातही असतात! त्यांना कोणीही गंडवू शकते. कावळा हा असाच अत्यंत भोळसट पक्षी आहे. केवळ गाता येते या जोरावर कोक़िळही त्यास गंडवून त्याच्याच घरट्यात अंडी घालून येतो. बिचाऱ्या कावळेकाकू आणि काका कोकिळेची पिले वाढवत बसतात. कबुतरे ही प्रजाती अत्यंत तमोगुणी, कामातुर आणि स्वार्थांध अशी आहे.खरे सांगायचे तर कबुतरे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी संदेश पोचवतात, हीच एक शुद्ध थाप आहे. कबुतराच्या पायास प्रेमपत्र (प्राचीन काळी चिठ्याचपाट्यांना प्रेमपत्र म्हणावयाची प्रथा होती.) बांधून त्यास प्रियपात्राकडे धाडण्याच्या खोट्या कहाण्या पद्धतशीरपणे प्रसारित करण्यात आल्या. कबुतरे फक्त श्वसनाचे रोग प्रसारित करु शकतात, प्रेमसंदेश नव्हे! शिवाय कुणी अशा प्रकारे चिठ्ठी पाठवण्याची रिस्क घेतलीच तर त्याने अगर तिने पुढील होष्यमाणास सामोरे जाण्याची तयारी ठेवावी..नियुक्त कबुतराने भलत्याच घरात तुमची चिठ्ठी पोचवल्यास त्यास भारतीय टपालखाते किंवा कोणीही जबाबदार राहणार नाही. आमच्या मते कबुतरे चिठ्ठ्या पोचवून प्रेमप्रकरणांस खतपाणी घालतात, ही वावडी हिंदी चित्रपटांमुळेच वाढीस लागली असावी. (पहा : ‘मैंने प्यार किया’ चित्रपट) कबूतर हा पक्षी एकंदरित काही कामाचा नाही..काही कबुतरांच्या जाती आपण मोर असल्यासारखे भासवून पिसारेबिसारे फुलवून नाचतात वगैरे. बेडकी फुगली म्हणून बैल होता येत नाही, तद्वत मागील पिसारा फुलवल्यास कबुतराचा मोर होत नसतो. रोगराईला काळ असलेल्या या कबुतरांस दूर कोठे तरी हाकलून द्यावे, या मताचे आम्ही आहोत. परंतु,-लोकशाहीत कबुतरे अटळ आहेत. दया, करुणा, शांती अशा मूल्यांशी हे बाजिंदे पाखरु निगडित झाले आहे. भूतदया नावाची एक गोष्ट असते. तशीच व्होट-दया नावाचीही एक चीजवस्तु आहेच. असो..सकाळ+ चे सदस्य व्हा ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.