India’s Forex Reserves Rise
esakal
लेखक - श्रीकांत जाधव
सध्याच्या जागतिक अर्थव्यवस्थेत कोणत्याही देशाची आर्थिक ताकद मोजण्याचे एक महत्त्वाचे परिमाण म्हणजे त्या देशाचा 'परकीय चलन साठा' (Forex Reserves). अलीकडेच भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) जाहीर केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, भारताच्या परकीय चलन साठ्यात पुन्हा एकदा लक्षणीय वाढ झाली आहे. १० जुलै २०२६ रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताचा परकीय चलन साठा ९६४ दशलक्ष डॉलर्सने वाढून तब्बल ६७५.१६ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला आहे. याआधीच्या आठवड्यातही यात ७.२६ अब्ज डॉलर्सची मोठी वाढ नोंदली गेली होती.
परकीय चलन साठा म्हणजे देशाच्या मध्यवर्ती बँकेकडे (भारताच्या बाबतीत रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया) जमा असलेला परदेशी चलनाचा, सोन्याचा आणि इतर आंतरराष्ट्रीय मालमत्तेचा साठा होय.
ज्याप्रमाणे आपण भविष्यातील आपत्कालीन परिस्थितीसाठी किंवा मोठ्या खर्चासाठी घरात काही बचत करून ठेवतो, अगदी त्याचप्रमाणे देशही आपला आपत्कालीन निधी परकीय चलनाच्या स्वरूपात राखून ठेवतो. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्यापार करताना बहुतांश व्यवहार अमेरिकन डॉलर (US Dollar) मध्ये होतात.
जेव्हा आपण इतर देशांकडून कच्चे तेल, सोने किंवा इलेक्ट्रॉनिक वस्तू आयात करतो, तेव्हा आपल्याला डॉलरमध्येच पैसे द्यावे लागतात. अशा वेळी हा परकीय चलन साठा देशाचा आर्थिक कणा म्हणून काम करतो.
