Premium|Study Room: गारपीट कशी व का होते? ढगांतील वैज्ञानिक प्रक्रिया आणि त्याचे भारतावरचे परिणाम

गारपीट (Hailstorm) ही एक महत्त्वाची हवामानशास्त्रीय प्रक्रिया असून ती प्रामुख्याने शक्तिशाली मेघगर्जनासह (Thunderstorm) संबंधित असते. या प्रक्रियेमध्ये ढगांच्या आत बर्फाचे कण तयार होतात. गारपीट होण्यासाठी काही विशिष्ट वातावरणीय अटी आवश्यक असतात, जसे की जोरदार उर्ध्वगामी वारे, पुरेशी आर्द्रता आणि गोठणारे तापमान. ही वादळे सहसा अल्पकालीन असतात, परंतु अत्यंत विध्वंसक ठरतात आणि काही मिनिटांतच पिके, वाहने व पायाभूत सुविधा यांचे मोठे नुकसान करतात.

गार (Hail) म्हणजे बर्फाच्या गोळ्यांच्या किंवा अनियमित तुकड्यांच्या स्वरूपातील ठोस वर्षाव होय, ज्यांना गारगोटे (Hailstones) असे म्हणतात. हे गारगोटे मेघगर्जनात्मक ढगांमध्ये उंच भागात पाण्याचे थेंब गोठल्यामुळे तयार होतात. त्यांचा आकार खूप लहान (१/४ इंचपेक्षा कमी) ते मोठा (१५ सेंटीमीटरपर्यंत) असू शकतो. गारपीट म्हणजे अशा गारांच्या स्वरूपात होणारा वर्षाव होय. ही सहसा १५ मिनिटांपेक्षा कमी काळ टिकते, परंतु मोठ्या प्रमाणावर नुकसान करू शकते. गारपीट प्रामुख्याने मध्यम अक्षांश प्रदेशात आढळते आणि ती टोर्नेडो, जोरदार वारे व मुसळधार पावसासारख्या अत्यंत हवामान घटनांशी संबंधित असते.