Premium|Study Room : जागतिक आर्थिक मंच; दावोस २०२६ मध्ये भारताची भूमिका आणि आव्हाने

जागतिक आर्थिक मंच : जागतिक अर्थव्यवस्थेचा आरसा

स्वित्झर्लंडमधील डावोस शहरात दरवर्षी होणारा जागतिक आर्थिक मंच हा जगातील राजनेते, उद्योजक, वैज्ञानिक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि विचारवंत यांच्या भेटीचा एकमेव व्यासपीठ आहे. १९ ते २३ जानेवारी २०२६ ला झालेल्या ५६व्या वार्षिक बैठकीचा विषय होता "संवादाची भावना". या बैठकीत भू-राजकीय तणाव, आर्थिक अस्थिरता, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, हवामान बदल, रोजगार संकट आणि डिजिटल अर्थव्यवस्था यासारख्या ज्वलंत मुद्द्यांवर चर्चा झाली. 

मंचाची सुरुवात आणि ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

जागतिक आर्थिक मंच ची स्थापना विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात झाली. युरोपातील उद्योग व्यवस्थापन अधिक प्रभावी कसे करता येईल, या उद्देशाने सुरुवात झालेल्या या उपक्रमाने पुढे जागतिक स्वरूप धारण केले.  जागतिक आर्थिक मंचाची स्थापना १९७१ मध्ये जर्मन अर्थतज्ज्ञ क्लॉस श्वाब यांनी केली. सुरुवातीला "युरोपियन मॅनेजमेंट फोरम" नावाने युरोपियन व्यवस्थापकांसाठी सुरू झाले. १९८७ मध्ये नाव बदलून "जागतिक आर्थिक मंच" असे झाले. आज हे स्वित्झर्लंडमधील जेनेव्हा केंद्रित सार्वजनिक खासगी भागीदारीचे आंतरराष्ट्रीय संघटन आहे. वार्षिक डावोस बैठक ही जगातील सर्वात प्रभावी चर्चासत्र मानली जाते. काळाच्या ओघात या मंचावर केवळ उद्योगविश्वच नव्हे, तर विविध देशांचे राष्ट्रप्रमुख, धोरणकर्ते, अभ्यासक आणि सामाजिक संस्थांचे प्रतिनिधी सहभागी होऊ लागले. आर्थिक विकास केवळ नफ्यापुरता मर्यादित न ठेवता समाजहिताशी जोडणे, हा या संस्थेचा मुख्य विचार राहिला आहे.