culture of kokan women traditional Songs in dialect religious ceremony held 
कोकण

कोकणची संस्कृती ; आया ओ ओवेसेते...गौराईबाई

सचिन माळी

मंडणगड (रत्नागिरी) : माझ्या दाराशी तिळाची काडी....तिला धरली डोउली पाडीकाळी ग गरसोली...तिच्या पायात जोडवी, आया ओ ओवेसेते...गौराईबाई. कोकणात गौराईला सुपे ओवेसणे ही प्रथा आहे. आज गौरी पूजनाला महिला, मुलींनी सुपाने ओवाळून गौराईसोबत गणपतीची आराधना केली. पारंपरिक बोली भाषेतील गाणी गाऊन हा गौरी पूजनातील महत्वाचा धार्मिक सोहळा पार पडला. रात्रभर जागरणात सासुरवाशींनी व माहेरवशीणींचे फुगड्या, गाणी असे विविध पारंपरिक खेळ रंगले.


गणपती आगमन झाल्यानंतर तिसऱ्या दिवशी गौरी आवाहन करण्यात आले. प्रत्येक कुटुंबात आपल्या कुलाचाराप्रमाणे गौरी बसविल्या जातात. पहिल्या दिवशी गावाच्या वेशिवरून पावला-पावलांनी डोक्यावरुन या गौरींना घरात आणण्यात आले. यावेळी गौरी आली, सोन्याच्या पावली...अशी पारंपरिक गाणी गाण्यात आली. गौरींचे माहेरवाशीणीसारखे स्वागत करण्यात आले. नवीन वस्त्र, दागदागिने घालून सजविण्यात आले. गौरी आपल्याकडे माहेरवाशीण म्हणून आल्याने त्यांना खाण्यासाठी लाडू, चिवडा, करंज्या असे फराळाचे पदार्थ, मिठाई, फळे यांचा नैवेद्य दाखविण्यात आला. तसेच गौरीला विविध प्रकारची फुले आणि पत्री वाहण्यात आली. सुपात चोळखण वगैरे पूजा द्रव्ये, पाच प्रकारची फळे, पाच प्रकारचे घरात केले जाणारे सणाचे पदार्थ-मोदक, करंजा, लाडू वगैरे घेऊन नवी साडी चोळी लेवून गौरीचे पूजन केले.

देवाचे नमाण घेतल्यानंतर भरले सूप गौरीसमोर धरून वरून खाली पाच वेळा ओवाळणी केली. याला ओवेसने म्हणतात. मोठ्या श्रद्धेने साजरा केला जाणारा हा उत्सव मराठी संस्कृतीची एकप्रकारे ओळखच आहे.ज्यावर्षी पूर्वा नक्षत्रावर गौरीचे पूजन होते, त्यावर्षी नववधूचेही ओवसे करण्याची परंपरा आहे. यावेळी हा योग नसल्याने प्रतिवर्षी प्रमाणे महिला, मुलींनी आपले नियमित ओवसे केले. कोरोनामुळे यावेळी निर्माण झालेल्या परिस्थितीमुळे सण साजरे करण्यावर मर्यादा आल्या आहेत. मात्र उत्साह कायम दिसून आला.

संपादन - अर्चना बनगे

सकाळ+ चे सदस्य व्हा

ब्रेक घ्या, डोकं चालवा, कोडे सोडवा!

शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.

Read latest Marathi news, Watch Live Streaming on Esakal and Maharashtra News. Breaking news from India, Pune, Mumbai. Get the Politics, Entertainment, Sports, Lifestyle, Jobs, and Education updates, मराठी ताज्या बातम्या, मराठी ब्रेकिंग न्यूज, मराठी ताज्या घडामोडी. And Live taja batmya on Esakal Mobile App. Download the Esakal Marathi news Channel app for Android and IOS.

मोठी बातमी! ५ किलोमीटरमधील कमी पटाच्या शाळांचे दुसऱ्या शाळेत होणार समायोजन; शासनाच्या ‘या’ निर्णयामुळे राज्यातील २५० शाळांचे भवितव्य अंधारात

सासू-सासऱ्याच्या संपत्तीत सून किंवा जावयाला हक्क असतो का? नातवंडाला आजी-आजोबाची इस्टेट मिळते का? वाचा...

IND vs WI : संजू सॅमसनची अविस्मरणीय खेळी... वंदे मातरम्... सूर्यकुमार यादवचा कुर्निसात... अंगावर शहारा आणणारा Video

Holi Special Breakfast: होळीच्या दिवशी विशेष नाश्त्यासाठी झटपट बनवा बटाटा बॉल्स; रेसिपी एकदम सोपी आहे

आजचे राशिभविष्य - 2 मार्च 2026

SCROLL FOR NEXT