छत्रपती संभाजीनगर : मानसिक आजार असलेल्या रुग्णांच्या संख्येत भर पडत आहे. परंतु, त्या तुलनेत आजही आजार वाढल्यावर रुग्णालयात येणाऱ्यांची संख्या अधिक आहे. तब्बल सत्तर टक्के रुग्ण आजार वाढल्यावर रुग्णालयात पोचतात.

त्यामुळे आजाराबाबत जनजागृतीचा अभाव असल्याचे दिसते. दुसरे म्हणजे येणाऱ्या रुग्णांपैकी पन्नास टक्के रुग्णांचे नातेवाईक रुग्ण रात्री उशिरापर्यंत मोबाइल वापरत असल्याची तक्रार करतात, असे तज्ज्ञांनी सांगितले.

वाढणारे व्यसनांचे प्रमाण, ताणतणाव, आपल्या अपेक्षेपेक्षा मोठे काम करणे, त्यात अपयश आल्यास मानसिक आजार जडत असल्याचे समोर आले आहे. विशेषतः व्यसन हे प्रमुख कारण आहे. यात विविध प्रकारचा नशा लहान वयापासून केला जात आहे. अशी व्यसने असलेली दहा वर्षांची मुलेदेखील उपचारासाठी येतात, असे तज्ज्ञांनी सांगितले.

महत्त्वाचे म्हणजे आमच्याकडे येणाऱ्या रुग्णांपैकी प्रत्येक दुसऱ्या रुग्णात नातेवाईक इतर गोष्टींबरोबर रात्री उशिरापर्यंत मोबाइल वापरत असल्याचे सांगतात. रात्री नऊनंतर मोबाइल बंद करा, हे आम्हालाच रुग्णांना सांगावे लागते. हे चित्र कुठेतरी बदलावे, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली.

ही देखील आहेत लक्षणे?

• विचित्र वागणे.

• विषय सोडून बोलणे.

• एकटे राहणे.

• घराबाहेर न पडणे.

दूर राहण्यासाठी काय करावे ?

• ताणतणावापासून दूर राहावे.

• त्यासाठी मेडिटेशन, धारणा, ध्यान करावे.

• सोशल मीडियाचा वापर कमी करावा.

• मोबाइलचा अतिवापर टाळावा.

देशाचा विचार केल्यास प्रत्येक तिसऱ्या माणसाच्या आयुष्यात एकदा तरी अशी परिस्थिती आलेली असते. यात सायकोसिसचे प्रमाणही अधिक असते. व्यसन, ताणतणाव, मोबाइलचा वाढता वापर ही कारणे यात दिसतात. जनजागृती नसल्याने लक्षणे वाढल्यावर लोक उपचारासाठी येतात. परंतु, गैरसमज दूर करून उपचार घ्यावेत.

— डॉ. मेराज कादरी, मानसोपचारतज्ज्ञ