औरंगाबाद -  काळाला थांबवता येत नाही; पण कॅमेऱ्यांच्या माध्यमातून आठवणींना मात्र कैद करून ठेवता येते. एखादे दृश्‍य कायम आपल्या डोळ्यांपुढे राहावे यासाठी आपण कॅमेऱ्याच्या मदतीने ते दृश्‍य साठवून ठेवतो; मात्र हा कॅमेरा मध्येच बंद पडला तर सारा मूडच खराब; पण अशा आजारी पडणाऱ्या कॅमेऱ्यांचे आजारपण दूर करण्याचे काम २५ वर्षांपासून श्रीपाद पाठक अविरत करीत आहेत. आज मोबाईल फोनमध्ये कॅमेरे आल्याने फक्त फोटोग्राफीसाठी असलेल्या कॅमेऱ्यांची संख्या कमी झाली. असे असताना श्री. पाठक यांचे काम सुरूच आहे.

जगभरात १९ ऑगस्ट हा ‘जागतिक छायाचित्र दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. वेगवेगळ्या छायाचित्रांची दखल घेतली जाते. प्रदर्शनं भरवली जातात; मात्र या मंत्रमुग्ध करणाऱ्या छायाचित्रांना ज्या कॅमेऱ्याने कैद केले जाते त्या कॅमेऱ्यांची दुरुस्ती करणाऱ्यांची भूमिकाही फोटोग्राफीत तितकीच महत्त्वाची. निराला बाजारजवळील जयहिंद कॉलनीतील श्रीपाद पाठक हे कॅमेरा, फ्लॅश गन आणि लेन्सच्या दुरुस्तीचे काम करतात. ते म्हणाले, ‘‘मानवतमध्ये माझे वडील अरुणराव पाठक यांचे कॅमेऱ्यांचे दुकान होते. १९७० पासून ते तब्बल चाळीस वर्षे वेगवेगळ्या प्रकारच्या कॅमेऱ्यांची दुरुस्ती करीत. ज्यावेळी कॅमेऱ्याचे स्पेअर पार्ट मिळायचे नाहीत त्यावेळेस ते अक्षरशः सोनाराकडे जाऊन छोटे छोटे पार्टस्‌ तयार करून घ्यायचे. त्यावेळचे ते मराठवाड्यातील कॅमेरा दुरुस्त करणारे एकमेव जाणकार होते. माझे वडील आणि मुंबईला कॅमेरा दुरुस्तीचे काम करणारे माझे काका भार्गव के. पाटील यांच्याकडून मी कॅमेरा दुरुस्त करायला शिकलो आणि गेल्या २५ वर्षांपासून औरंगाबादमध्ये स्वतंत्रपणे कॅमेरा दुरुस्तीचे काम करीत आहे.’’

लेन्स हा कॅमेऱ्याचा आत्माच 
पूर्वी बॉक्‍स कॅमेरे होते. त्यानंतर रोलचे फिल्म कॅमेरे आले. त्यानंतर कलर आणि आता कलर डिजिटल कॅमेरे आले. कॅमेऱ्यामध्ये कितीही बदल झाले, कितीही तंत्रज्ञान आले तरी लेन्स हा सर्व कॅमेऱ्यांचा आत्मा असतो. मी सर्वच प्रकारच्या कॅमेऱ्यांची दुरुस्ती करतो. औरंगाबादसह मराठवाडा आणि इतर ठिकाणांहून कॅमेरे दुरुस्तीसाठी येतात. एकदा अमेरिकेतून पर्यटनासाठी आलेले अनिवासी भारतीय अवधेशचंद्र मिश्रा हे त्यांचा कॅमेरा अचानक बंद पडल्याने गुगल मॅपवरून माझा पत्ता शोधत दुकानात आले होते. त्यांचा कॅमेरा लगेच दुरुस्त करून दिला. त्यांनी नंतर गुगलवर माझ्या कामाचे कौतुक केले. हे माझ्यासाठी फार मोठे प्रोत्साहन असल्याचे ते म्हणाले.

कॅमेरा दुरुस्त करण्याबरोबरच मला फोटोग्राफीचा छंद आहे. २००२ पासून तिरुपती येथील ब्रह्मोत्सवामध्ये दरवर्षी ब्रह्मोत्सवाची फोटोग्राफी करीत असतो. मोबाईल फोटोग्राफीमुळे कॅमेरा दुरुस्ती व्यवसायावर आणि व्यावसायिक फोटोग्राफीवर गंडांतर आले आहे. असे असले तरी पूर्वीचे फोटोग्राफीचे मर्यादित क्षेत्र आता विस्तारले आहे. अनेक हौशी फोटोग्राफर वाढत आहेत. मोबाईल फोटोग्राफीमुळे छोटे ‘पॉइंट अँड शूट’ घरगुती कॅमेरे बंद झाले आहेत. आता डिजिटल ‘एसएलआर’ कॅमेऱ्यांकडे ओढा वाढत आहे.
- श्रीपाद पाठक