चिन्हांवरून ठरतो दर्जा?
‘एक्स्टॅसी’ला एलएसडीच्या निकषांबाबत पोलिसांची चौकशी

जयेश शिरसाट : सकाळ वृत्तसेवा
मुंबई, ता. २१ : नेस्को, साकीनाका, टिटवाळ्यासह अन्य प्रकरणांमध्ये जप्त करण्यात आलेल्या एक्स्टॅसी गोळ्यांवर (एमडीएमए) मर्सिडीज, ऑडी, ॲपल, नाईके आदी आंतरराष्ट्रीय ब्रँड्सचे बोधचिन्ह आढळले. एलएसडी या रासायनिक अमली पदार्थांप्रमाणेच अशी चिन्हे एक्स्टॅसी गोळ्यांचा दर्जा ठरवतात का, त्यात देशी-विदेशी असा फरक आहे का, याबाबतही पोलिसांनी तपास सुरू केला आहे.
तब्‍बल दोन दिवस नशेचा अनुभव देणाऱ्या आणि टपाल तिकिटाइतक्या आकाराच्या एलएसडी पेपरवरील चित्र त्याचा दर्जा आणि किंमत निश्चित करते. प्रामुख्याने युरोप, अमेरिकेत उत्पादित होऊन भारतात चोरट्या मार्गांनी दाखल होणाऱ्या एलएसडी पेपरवर पूर्वी विविध देवी-देवतांची चित्रे आढळत होती. त्यापैकी नटराजाचे चित्र असलेला एलएसडी पेपर दर्जेदार समजला जात असे. पोलिसांच्या लेखीही नटराज म्हणजे उच्चप्रतीचे एलएसडी, हेच समीकरण होते.
आहारी गेलेले नशेखोर चिलीम सुलगावण्याआधीच चरसचा दर्जा ओळखू शकतात. आगपेटीच्या एका काडीवर जो चरस गरम होतो, नरम पडतो किंवा तंबाखूत सहज मळता येतो, तो दर्जेदार समजला जातो. या चरसला अधिक मागणी असते आणि त्यासाठी चार पैसे अधिक मोजण्याची तयारीही. हेच निकष आता एक्स्टॅसी गोळ्यांना लागू पडतात का, याबाबत पोलिस चौकशी करीत आहेत. सर्वसाधारणपणे तरुणांना आकर्षित करण्यासाठी, स्टेटस सिम्बॉलसाठी ही बोधचिन्हे त्यावर छापली असावी, असा अंदाज एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने व्यक्त केला.
----
युरोप उत्पादनाचे हब
नेदरलँड्स, स्वित्झर्लंड आणि पश्चिम युरोपातील अन्य काही देश एक्स्टॅसी उत्पादनाचे हब म्हणून ओळखले जातात. त्याखालोखाल उत्तर अमेरिका, कॅनडा येथे उत्पादन होते. थोडाफार फरक वगळल्यास याच देशांमध्ये एलएसडी तयार केले जाते. याच देशांतून ही दोन्ही रासायनिक अमली पदार्थ भारतात चोरट्या मार्गाने पाठवले जातात, असा तपास यंत्रणांचा कयास होता.
---
भारतातही उत्पादन?
आतापर्यंत ठरावीक रंगांमध्ये उपलब्ध होणाऱ्या एक्स्टॅसीच्या गोळ्या टिटवाळ्यातील कारवाईत मात्र विविध रंगांमध्ये आढळल्या. त्यामुळे याबाबत युरोपीय देशांची मक्तेदारी मोडून भारतातही त्याचे उत्पादन सुरू झाले का, याच्याही मुळाशी जाणार आहोत, असे या अधिकाऱ्याने स्पष्ट केले.
---
अन्यत्र उत्पादन कठीण
रसायनशास्त्रातील सखोल ज्ञान असलेल्या व्यक्ती, प्रतिबंधित रसायन सहज उपलब्ध होत नसल्याने ठरावीक देश वगळल्यास अन्यत्र या अमली पदार्थांचे उत्पादन कठीण असल्याचे समजले जाते.