आश्रमशाळांमध्ये पायाभूत साक्षरता बळकट करण्यासाठी विशेष उपक्रम

कासा, ता. २२ (बातमीदार) : पायाभूत साक्षरता आणि संख्याज्ञान (एफएलएन) हे वाचन, लेखन व अंकगणिताशी निगडित मूलभूत कौशल्ये शालेय शिक्षणाचा कणा मानला जातो. केंद्र शासनाच्या निपुण भारत उपक्रमांतर्गत २०२६-२७ पर्यंत इयत्ता तिसरीपर्यंतच्या प्रत्येक विद्यार्थ्याने ही कौशल्ये आत्मसात करावीत, असे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे.
हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी आदिवासी विकास विभागाने प्रथम संस्थासोबत सामंजस्य करार करून आदिवासी आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांसाठी विशेष शैक्षणिक उपक्रम सुरू केला आहे. या उपक्रमांतर्गत शिक्षकांच्या सहकार्याने विद्यार्थ्यांचे मूल्यमापन करून ज्यांना अतिरिक्त शैक्षणिक आधाराची गरज आहे, त्यांना मदत दिली जात आहे. ही पद्धत ‘विद्यार्थ्यांच्या शिकण्याच्या पातळीनुसार अध्यापन’ म्हणून ओळखली जाते. डहाणू येथील एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्पांतर्गत ५४ आश्रमशाळांमधील सुमारे ३० हजार विद्यार्थ्यांचे २७ जानेवारी २०२६ रोजी मूल्यमापन करण्यात आले. या चाचणीत विद्यार्थ्यांचा सरासरी गुणांक २० पैकी १५.१७ इतका नोंदविण्यात आला, तर अनेक शाळांनी २० पैकी २० गुण मिळवत उल्लेखनीय कामगिरी केली. बहुतांश विद्यार्थी एफएलएनची उद्दिष्टे पूर्ण करत असल्याचे यामधून स्पष्ट झाले आहे.
तथापि, अपेक्षित स्तर गाठायचा असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी लेखन, वाचन व संख्याज्ञान अधिक बळकट करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. मुख्याध्यापक व शिक्षकांना वैयक्तिक लक्ष देणे तसेच शालेय वेळेव्यतिरिक्त ‘जादा तास’ घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. यासाठी प्रथम संस्थाकडून विशेष तयार केलेले शैक्षणिक किट्स शाळांना वितरित करण्यात आले असून, अक्षर, शब्द व संख्यांचे ज्ञान खेळ व कृतीआधारित पद्धतीने दिले जाणार आहे.
याशिवाय, इयत्ता १० वी व १२ वीच्या विद्यार्थ्यांचा बोर्डाचा अभ्यासक्रम वेळेत पूर्ण व्हावा, यासाठी उन्हाळी सुट्टीत ‘क्रॅश कोर्स’चे आयोजन करण्यात आले आहे. या उपक्रमाचा हेतू दंडात्मक कारवाई नसून शिक्षकांना विद्यार्थ्यांच्या सध्याच्या शैक्षणिक पातळीची अचूक माहिती मिळावी आणि त्यानुसार विद्यार्थ्यांना अपेक्षित ध्येयापर्यंत पोहोचवता यावे, हा असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.