KRA26A02599
खर्डा ः कारखाना परिसरात राहण्यासाठी पालाची उभारणी करताना ऊसतोड मजूर.

खर्ड्यातून ऊसतोड मजुरांचे स्थलांतर
ग्रामीण भाग ओस ः रोजगारासाठी औद्योगीकरणाचा मागणी
खर्डा, ता. ४ : दसऱ्याच्या तोंडावर खर्डा व जामखेड परिसरातील अनेक कुटुंबे ऊसतोडणी मजूर म्हणून साखर कारखान्यांच्या दिशेने स्थलांतरित होऊ लागली आहेत. यावर्षीच्या दुष्काळजन्य परिस्थितीमुळे, तसेच चारा आणि पाण्याच्या टंचाईमुळे ग्रामीण भागातून मजुरांचे बाहेर पडण्याचे प्रमाण वाढले आहे. गावच्या गावे ओस पडू लागली आहेत.

मजूर आपल्या मुलाबाळांसह आणि पाळीव जनावरांसह संसाराचे साहित्य बैलगाड्या किंवा ट्रॅक्टरमध्ये भरून कारखान्यांच्या दिशेने निघत आहेत. या स्थलांतरामुळे लहान मुलांच्या शिक्षणाचा प्रश्‍न गंभीर बनला आहे. ती शिक्षणापासून वंचित राहत आहेत. या समस्येवर शासनाने कायमस्वरूपी उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
दरवर्षी होणारे मोठे स्थलांतर रोखण्यासाठी जामखेड तालुक्यात मोठे उद्योगधंदे आणि औद्योगीकरण आणण्याची गरज आहे. शासनाने स्थानिक पातळीवर कंपन्यांच्या माध्यमातून शाश्‍वत रोजगार उपलब्ध करून द्यावा, अशी मागणी सर्वसामान्य नागरिकांमधून केली जात आहे.
----------
आर्थिक अडचणींमुळे मजुरीचा करार
घरगुती गरजा, मुलामुलींची लग्ने, घरबांधणी, शेतीची कामे किंवा आजारपणाचा खर्च भागवण्यासाठी मजूर कारखान्यांच्या मुकादमांकडून १ ते १.५ लाख रुपयांपर्यंत उचल (ॲडव्हान्स) घेतात. या पैशांची फेड करण्यासाठी मजूर पुढील ६ महिने कारखान्यांवर ऊसतोडणीचे कष्टाचे काम करतात. विजयादशमीपर्यंत (दसरा) कारखान्यांचे बॉयलर पेटत असल्याने त्यापूर्वीच मजूर कारखान्यांच्या परिसरात झोपड्या उभारून राहू लागतात. उसाच्या वाढ्यावर (पाला) जनावरे जगवता येतील, या आशेने मजूर आपल्यासोबत गुरेढोरेही घेऊन जातात.