बँकेत आता तुमचा
चेहराही बनेल ‘पासवर्ड’!

कृत्रिम बुद्धिमत्ता, बोटांचे ठसे आणि चेहरा ओळख प्रणालीचा होणार वापर

हरेंद्र केंदाळे : सकाळ वृत्तसेवा
छत्रपती संभाजीनगर, ता. ९ : बँकिंग क्षेत्रात पुढील काही वर्षांत मोठे तांत्रिक बदल दिसणार आहेत. ग्राहकाचा चेहरा, बोटांचे ठसे, मोबाइल वापरण्याची पद्धत आणि व्यवहारांची सवय यावर आधारित नवी सुरक्षा व्यवस्था विकसित होत असून, जून २०२६ पासून काही बँका आणि व्यवहार प्रणालींमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित पडताळणीची अंमलबजावणी टप्प्याटप्प्याने सुरू होणार आहे.
गेल्या काही वर्षांत आर्थिक फसवणुकीचे प्रकार वाढले आहेत. बनावट संकेतस्थळे, मोबाइल नियंत्रण ॲप, ग्राहकांना येणारे फसवणुकीचे कॉल आणि माहिती चोरी या प्रकारांमधून अनेक ग्राहकांची आर्थिक फसवणूक होत आहे. त्यामुळे आता बँकिंग क्षेत्र केवळ ‘ओटीपी’ किंवा ‘पासवर्ड’सारख्या सुरक्षेवर अवलंबून न राहता ग्राहकाची प्रत्यक्ष ओळख पडताळण्यावर भर देत आहे. नवीन प्रणालीमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता ग्राहकाच्या व्यवहारांचे विश्लेषण करणार आहे.
---
ग्राहकाची सवय ओळखीचा भाग

ग्राहक नेहमी कोणत्या वेळेत व्यवहार करतो, व्यवहाराची सरासरी रक्कम किती असते, कोणत्या शहरातून व्यवहार होतात, मोबाइल वापरण्याची पद्धत कशी आहे, याचा अभ्यास केला जाणार आहे. यामुळे अचानक वेगळ्या पद्धतीचा व्यवहार झाल्यास प्रणाली लगेच सावध होणार आहे.

-----
‘बायोमेट्रिक’ने सुरक्षावाढ

२०२६ च्या शेवटी आणि २०२७ दरम्यान बायोमेट्रिक आधारित व्यवहारांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. यात चेहरा ओळख प्रणाली, बोटांचे ठसे, डोळ्यांची ओळख, आवाज ओळख तंत्रज्ञान यांचा वापर आर्थिक व्यवहारांमध्ये वाढू शकतो. मोठ्या रकमेच्या व्यवहारांमध्ये अतिरिक्त बायोमेट्रिक पडताळणी आवश्यक केली जाऊ शकते.
------

मोबाइलच होईल बँक शाखा
आर्थिक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अभ्यासकांच्या मते, पुढील काही वर्षांत मोबाइल हेच ओळखपत्र, व्यवहार केंद्र, स्वाक्षरी, बँक खाते म्हणून वापरले जाईल. यामुळे बँकिंग क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि बायोमेट्रिक सुरक्षेवर आधारित नवे युग सुरू होत असल्याचे चित्र दिसत आहे.